Antroducion
04/01/2007
2giga · 04/01/2007
La spresson ditos dezideiros ou solo ditos, adaiges ou refranes, corresponde al que an pertués le cháman «provérbios», ousada esta palabra ne l sou sentido mais lhargo.
La recuolha a que eiqui se publica ye la mais grande até agora salida, yá que, por junto, son 1300 ditos dezideiros. Esta recuolha ten bárias ouriges i defrentes tiempos i, cumo manda la lei, quiero eiqui deixar teçtemunho de cumo fui ajuntada esta coleçon, por quien, an que tiempo, quales desses ditos yá fúrun publicados i quales inda nunca salírun an letra. Pul sou númaro i pula bariadade, tamien giográfica, de la recuolha cuido que esta ye la purmeira coleçon repersentatiba de l ouniberso de ls ditos dezideiros mirandeses, anque tenga cuncéncia de que muitíssemos mais stan inda por arrecolher.
Las purmeiras coleçones de ditos dezideiros mirandeses fúrun publicadas por José Leite de Vasconcelos, an númaro de quarenta: 8 an Dialecto Mirandez (1882, pp. 33-34) i 32 an Estudos de Philologia Mirandesa, II (1900, pp. 41 e 331-334). Mas ye a António Maria Mourinho que se debe la mais amportante recuolha de ditos dezideiros mirandeses, yá que deixou pronta ua obra, einédita, cun mais de 4000 ditos. Anquanto aguardamos la sue publicaçon, solo eiqui podemos dar cuonta de ls que salírun an bárias obras de l outor, subretodo ne l Cancioneiro Tradicional e Danças Populares Mirandesas, 1º vol., an que mos deixa arrimado a 70 ditos que ténen a ber cul ciclo de l anho, l que el chama “Poesia popular agiológica e temporal ao correr do ano” (1984, pp. 31-43). Uns pouquitos tamien los rebusquei na sue obra Terra de Miranda. Coisas e Factos da Nossa Vida e da Nossa Alma Popular (1991). Tamien Domingos Raposo, ne l sou studo “Lhéngua Mirandesa – Muôlo de Cultura Biba”, an Entre Duas Margens – Douro Internacional (1998, p. 69), mos antrega 10 ditos cumo eisemplo, de ls muitos que el conhece, de la cultura mirandesa. José Francisco Fernandes an Mirandês e Sendinês, Dois Falares (2003, pp. 61 ss) apersenta arrimado a ua bintena de ditos que, segundo el, haberá arrecolhido an Sendin. Duarte Martins, ne l sou lhibro Bozes de l Praino. Recuolha de Testos an Lhiteratura Oural Mirandesa (2004, pp. 71-110) fizo salir ua buona cemba de ditos dezideiros (son 237), por el mesmo arrecolhidos an Malhadas.
Mas la mais grande coleçon de ditos dezideiros mirandeses saliu até agora ne l Jornal Nordeste, na fuolha “Miranda: tierra, giente i lhéngua”. Essa coleçon, por mi ourganizada, ampeçou a salir an 2003 i até agora (Dezembre de 2006) yá ende salírun mais de 600 ditos dezideiros. A mi solo me coubo l’ourganizaçon, yá que l mais deilhes fúrun arrecolhidos por Carlos Ferreira i por mi própio (Sendin i, anque menos, outras tierras de Miranda), mas tamien por Bina Cangueiro i José Vitorino (Augas Bibas), Duarte Martins (Malhadas) i Alcina Pires (Genísio). Nesse mesmo Jornal Nordeste fúrun tamien por mi publicados ditos sacados de las obras de bários outores mirandeses, de que eiqui se deixa l registro: Abílio Pires (16), António Bárbolo Alves (16), António Maria Mourinho (12), Bernardo Fernandes Monteiro (10), Carlos Ferreira (16), José Francisco Fernandes (16), Moisés Pires (5), Manuel Preto (10). Nesse mesmo jornal publiquei ua coleçon einédita (62 ditos) deixada por Clemente Mondragão an 1927. Inda que tenga sido feito un grande sfuorço de arrecolher l que yá saliu [hai algues repetiçones nas bárias coleçones salidas], ye possible que algo me tenga passado mas que, cul tiempo, aspero de cumpletar.
Para alhá de todos estes ditos yá salidos ne ls sítios andicados, alguns cientos deilhes sálen agora pula purmeira beç, subretodo ls arrecolhidos por Carlos Ferreira que, zde 1999 até agora, nun ten parado de andar a rebusco cun giente de todas las tierras de Miranda cun quien se bai ancuntrando.
Anque yá seia ua amportante coleçon de ditos sei bien cumo inda stá mui ancumpleta. Por esso, esta ye ua coleçon abierta, i spero que baia crecendo cula ajuda de muita mais giente. Al salir neste sítio, www.sendim.net, quiero dá-la a coincer al mais grande númaro de pessonas possible i cumbidar a todo mundo a traier nuobas recuolhas de ditos que nun stéian nesta coleçon ou que séian bariantes de ditos que yá acá stan. Assi, de tiempos a tiempos, poderan ser feitas nuobas eidiçones desta coleçon i ajuntados ls nomes de todas las pessonas que cuntrebuírun cun nuobos ditos dezideiros.
Nun ye eiqui l sítio para falar de l’amportança que ls ditos dezideiros ténen na cultura mirandesa, yá que solo quiero apersentar la coleçon i nó studá-la. Mas ua splicaçon ten que ser dada: cunsidro cumo ditos dezideiros mirandeses todos aqueilhes que son ousados puls mirandeses i yá fúrun ancorporados na sue cultura, séian eilhes an lhéngua mirandesa, an pertués ou an castelhano. Queda, assi, de fuora l’eideia de que solo son mirandeses ls ditos an lhéngua mirandesa ou aqueilhes que nun son ousados an mais lhado nanhun. Hoije sabemos que ls ditos dezideiros tanto ténen ourige popular cumo ourige eirudita i que atrabéssan las frunteiras, las lhénguas, las sociadades i ls tiempos, sendo mui pequeinho l númaro de ls que puoden cunsidrar-se solo dua cierta region ou paíç, sendo tamien mui defícele saber de adonde i de quando benírun. L mesmo se passa culs ditos dezideiros mirandeses.
28 de Dezembre de 2006
Amadeu Ferreira
Antonio Mendes · 16/03/2007
[Citado=2giga dia: 04-01-2007 0:08:56]La spresson ditos dezideiros ou solo ditos, adaiges ou refranes, corresponde al que an pertués le cháman «provérbios», ousada esta palabra ne l sou sentido mais lhargo.
La recuolha a que eiqui se publica ye la mais grande até agora salida, yá que, por junto, son 1300 ditos dezideiros. Esta recuolha ten bárias ouriges i defrentes tiempos i, cumo manda la lei, quiero eiqui deixar teçtemunho de cumo fui ajuntada esta coleçon, por quien, an que tiempo, quales desses ditos yá fúrun publicados i quales inda nunca salírun an letra. Pul sou númaro i pula bariadade, tamien giográfica, de la recuolha cuido que esta ye la purmeira coleçon repersentatiba de l ouniberso de ls ditos dezideiros mirandeses, anque tenga cuncéncia de que muitíssemos mais stan inda por arrecolher.
Las purmeiras coleçones de ditos dezideiros mirandeses fúrun publicadas por José Leite de Vasconcelos, an númaro de quarenta: 8 an Dialecto Mirandez (1882, pp. 33-34) i 32 an Estudos de Philologia Mirandesa, II (1900, pp. 41 e 331-334). Mas ye a António Maria Mourinho que se debe la mais amportante recuolha de ditos dezideiros mirandeses, yá que deixou pronta ua obra, einédita, cun mais de 4000 ditos. Anquanto aguardamos la sue publicaçon, solo eiqui podemos dar cuonta de ls que salírun an bárias obras de l outor, subretodo ne l Cancioneiro Tradicional e Danças Populares Mirandesas, 1º vol., an que mos deixa arrimado a 70 ditos que ténen a ber cul ciclo de l anho, l que el chama “Poesia popular agiológica e temporal ao correr do ano” (1984, pp. 31-43). Uns pouquitos tamien los rebusquei na sue obra Terra de Miranda. Coisas e Factos da Nossa Vida e da Nossa Alma Popular (1991). Tamien Domingos Raposo, ne l sou studo “Lhéngua Mirandesa – Muôlo de Cultura Biba”, an Entre Duas Margens – Douro Internacional (1998, p. 69), mos antrega 10 ditos cumo eisemplo, de ls muitos que el conhece, de la cultura mirandesa. José Francisco Fernandes an Mirandês e Sendinês, Dois Falares (2003, pp. 61 ss) apersenta arrimado a ua bintena de ditos que, segundo el, haberá arrecolhido an Sendin. Duarte Martins, ne l sou lhibro Bozes de l Praino. Recuolha de Testos an Lhiteratura Oural Mirandesa (2004, pp. 71-110) fizo salir ua buona cemba de ditos dezideiros (son 237), por el mesmo arrecolhidos an Malhadas.
Mas la mais grande coleçon de ditos dezideiros mirandeses saliu até agora ne l Jornal Nordeste, na fuolha “Miranda: tierra, giente i lhéngua”. Essa coleçon, por mi ourganizada, ampeçou a salir an 2003 i até agora (Dezembre de 2006) yá ende salírun mais de 600 ditos dezideiros. A mi solo me coubo l’ourganizaçon, yá que l mais deilhes fúrun arrecolhidos por Carlos Ferreira i por mi própio (Sendin i, anque menos, outras tierras de Miranda), mas tamien por Bina Cangueiro i José Vitorino (Augas Bibas), Duarte Martins (Malhadas) i Alcina Pires (Genísio). Nesse mesmo Jornal Nordeste fúrun tamien por mi publicados ditos sacados de las obras de bários outores mirandeses, de que eiqui se deixa l registro: Abílio Pires (16), António Bárbolo Alves (16), António Maria Mourinho (12), Bernardo Fernandes Monteiro (10), Carlos Ferreira (16), José Francisco Fernandes (16), Moisés Pires (5), Manuel Preto (10). Nesse mesmo jornal publiquei ua coleçon einédita (62 ditos) deixada por Clemente Mondragão an 1927. Inda que tenga sido feito un grande sfuorço de arrecolher l que yá saliu [hai algues repetiçones nas bárias coleçones salidas], ye possible que algo me tenga passado mas que, cul tiempo, aspero de cumpletar.
Para alhá de todos estes ditos yá salidos ne ls sítios andicados, alguns cientos deilhes sálen agora pula purmeira beç, subretodo ls arrecolhidos por Carlos Ferreira que, zde 1999 até agora, nun ten parado de andar a rebusco cun giente de todas las tierras de Miranda cun quien se bai ancuntrando.
Anque yá seia ua amportante coleçon de ditos sei bien cumo inda stá mui ancumpleta. Por esso, esta ye ua coleçon abierta, i spero que baia crecendo cula ajuda de muita mais giente. Al salir neste sítio, www.sendim.net, quiero dá-la a coincer al mais grande númaro de pessonas possible i cumbidar a todo mundo a traier nuobas recuolhas de ditos que nun stéian nesta coleçon ou que séian bariantes de ditos que yá acá stan. Assi, de tiempos a tiempos, poderan ser feitas nuobas eidiçones desta coleçon i ajuntados ls nomes de todas las pessonas que cuntrebuírun cun nuobos ditos dezideiros.
Nun ye eiqui l sítio para falar de l’amportança que ls ditos dezideiros ténen na cultura mirandesa, yá que solo quiero apersentar la coleçon i nó studá-la. Mas ua splicaçon ten que ser dada: cunsidro cumo ditos dezideiros mirandeses todos aqueilhes que son ousados puls mirandeses i yá fúrun ancorporados na sue cultura, séian eilhes an lhéngua mirandesa, an pertués ou an castelhano. Queda, assi, de fuora l’eideia de que solo son mirandeses ls ditos an lhéngua mirandesa ou aqueilhes que nun son ousados an mais lhado nanhun. Hoije sabemos que ls ditos dezideiros tanto ténen ourige popular cumo ourige eirudita i que atrabéssan las frunteiras, las lhénguas, las sociadades i ls tiempos, sendo mui pequeinho l númaro de ls que puoden cunsidrar-se solo dua cierta region ou paíç, sendo tamien mui defícele saber de adonde i de quando benírun. L mesmo se passa culs ditos dezideiros mirandeses.
28 de Dezembre de 2006
Amadeu Ferreira
[/Citado]antrodicion