Eisercício (6) – Recuolha. Nota de l porsor.
amadeu · 3 de janeiro de 2007 · Curso de lhéngua mirandesa (1º Anho)
Eisercício (6) – Recuolha. Nota de l porsor
Este eisercício tan simples, mas de resultados tan antressantes, fui un purmeiro afundir na cultura mirandesa popular, que ye dua riqueza stroudinária, cumo to la cultura popular. Ye siempre cun eimoçon que leio estas ouraçones, que muita beç cumbíben culas pessonas an situaciones lhemite, quando yá nun hai mais naide a quien pedir ajuda, a las bezes quando la solidon ye tan grande que yá nien cabe ne l mundo anteiro, i todas las fuorças s’anolórun para aquel punto adonde dízen que nace la fé i se dan ls milagres. Ye ende que stá la fuorça de las ouraçones, i las que l pobo reza amóstran bien essa magie a saltar de las palabras. Mesmo quien nun ten relegion antende todo esto mui bien i ten un perfundo respeito.
Yá Guerra Junqueiro, que mos deixou un amportante cunjunto de rezas i ouraciones de Ligares, aldé de Freixo de Spada a Cinta, dezie ne l sou poemário Os Simples:
“Ó velhinha santa, minha boa amiga,
Reza o teu rosário, move os lábios teus!...
A oração é ingénua? Vem de crença antiga?
Não importa! reza, minha boa amiga,
Que orações são línguas de falar com Deus!...
Muitas destas ouraciones bénen dun tiempo sien tiempo, mas siempre de momentos speciales para quien las diç. Quien las guarda ten bilbiotecas andrento deilhas, cumo diç Ana Maria, mas ten muito mais que esso, ten la fuorça de acraditar an cousas que parécen ampossibles, i essa fuorça faç siempre falta, tenga l nome que tubir. La lhéngua an que las ouraciones son dezidas nun ye amportante, i ls mirandeses tanto dízen ouraciones an mirandés, cumo an castelhano, an pertués ou nua mistura de todas essas lhénguas. Claro que eiqui ye de la lhéngua mirandesa que stamos a tratar.
Apuis deste ampeço, queda eiqui l pedido para cuntinardes cun estas i outras recuolhas. Un die destes tornaremos a eilhas, seia de ouraciones, de rezas, de malzinas, de quadras i outros bersos, de cuontas i de muitos outros saberes que l pobo fui acembonando al lhargo de cientos de anhos. Bénen ende ls Reis i essa ye ua buona oucasion para relhembrar tanto berso i cantiga que las pessonas sáben.
Ls testos stan mui bien screbidos. Quaijeque nun fui perciso mexer an nada i an alguns nun mexi mesmo nada, até porque estes testos ténen de ser screbidos cumo las pessonas ls dízen. Eiqui quédan las ouraciones todas seguidas, cun modeficaçones solo de forma, yá cun menos aire pessonal que cada un le dou. Parabienes a todos.
3 de Janeiro de 2007
Amadeu Ferreira
Ouraciones arrecolhidas por alunos de l Curso de Lhéngua Mirandesa de l www.sendim.net
1. Cruç de Nuosso Senhor Jasus Cristo
Cruç de Nuosso Senhor Jasus Cristo
Pon-te delantre de mi,
Para que ls mius einemios
Nun se bínguen an mi.
Miu Dius, miu Pai, miu Senhor,
Rigulai bien ls mius dies.
Dai-me oussílios que me fágan
Fugir de las malas cumpanhies.
An honra i loubor de la Birge Marie,
Cun un Padre Nuosso i ua Abe Marie.
Recuolha i anformaçon de José Almendra, que la daprendiu de sue mai, Arminda Pina, nacida an 1914, an Sendin.
Nota de l outor de la recuolha : An Júlio de 1969, quando iba para Angola, mie mai, que naciu an 1914 i se chamaba Arminda Pina, ansinou-me esta ouracion para la dezir todos ls dies pula manhana.
Dezie eilha que bolberie sano i salbo. I assi acunteciu.
Inda hoije la rezo todos ls dies.
2. Ai Jasus, Marie i Jesé
Ai Jasus, Marie i Jesé
Que la mie alma
Buossa ye
Para que Dius
Cunfie na muorte
Que mos puoda cunfortar
Mos lhibre de ls demónios
Batizados ou por batizar
Antes qu’eilhes stóuren
I arrebénten
que nunca a nós
Mos aténten
Nin de nuite nin de die
Nin a la hora de meidie
Nin a la Santa Liberata.
Apuis rezaba-se un Pai-Nuosso i ua Abe-Marie.
Anformante Tie Delfina Pino Garçia, 81 anhos, nacida an Caçareilhos.
Recuolha de Faustino Anton
Nota de l outor de la recuolha : L que you scribo neste eisercício, fui l que la tie Delfina me cuntou. Nacida an Caçareilhos hai 81 anhos, mas que nun bibindo alhá hai muitos, nun squeciu dues cousas, ua deilhas fui l que sue mai l'ansinou, pus deixou-la hai bien pouco tiempo cun 93 anhos, que Dius tenga sue alma an çcanso, i la outra l gusto de falar d'alhá.
3. Ouraçon de l deitar
Quatro squinas ten la cama
Quatro belas stan a arder
Quatro anjos m’acumpánhen
Na hora de you morrer.
Apuis rezaba-se un Pai-Nuosso i ua Abé-Marie
Anformante Tie Delfina Augusta Pino Garcia, Caçareilhos.
Recuolha de Pinheirinho
4. Reza contra o Cão Danado
Santa Quitéria, pul mundo andou
Nem cão, nem cadela, nunca l ladrou
Assim que ladrou, lougo arrebentou
Cão danado: bai-te daqui!
Santa Quitéria: entre em mi!
Anformante Arminda Pina, nacida an 1914
Recuolha de Elisa Ramos (1993)
Screbida por Ana Maria Fernandes
Notas de l’outora que screbiu la recuolha: Além de rezas e “malzinas”, tia Arminda conhecia e sabia recitar também outros versos e quadras, muito líricos até. Deixo adivinhar qual podia ser um dos temas principais...
Em África, não é raro ouvir dizer: “Quando uma pessoa de idade morre, é uma biblioteca inteira que desaparece”...
Na Europa e no resto do mundo, também poderíamos dizer a mesma coisa. E dizê-lo mais e com mais convicção.