Eisercicios para quien ampeça
2giga · 21 de febreiro de 2007 · Curso de lhéngua mirandesa (1º Anho)
NUOBOS EISERCÍCIOS (I-V) - Cinco ditados al alrobés para quien ampeça a daprender la scrita de la lhéngua mirandesa
Para quien son estes eisercícios i cumo dében de ser respundidos?
Estes cinco eisercícios fúrun feitos para quien ampeça a screbir mirandés i solo agora [quier dezir, na altura an que stá a ler este testo, seia quando fur] ampeçou l nuosso curso quando ls outros yá ban algo adelantrados. Son ditados al alrobés, quier dezir, l porsor ye que dá ls erros i l alunos ten que çcubrir i eimendar esses erros. A seguir a estes eirei publicando outras coleçones de eisercícios, a cinco de cada beç, tratando bien i de modo repetido todas las matérias dadas.
L que ye que se le pide al aluno? Que leia cada eisercício i çcubra ls erros i apuis scriba ls testos sien erros, ponendo a negro las partes eimendadas.
Apuis de resolbido l eisercício el debe de ser ambiado para mi, nua de dues moradas: ou pa l SAL, ou pa l e-mail amadeuf@gmail.com
Apuis respunderei-le a cada pessona que fizo l eisercício dezindo-le qual ye la soluçon, mas sien la poner on-line, para que outros que ampécen l curso mais tarde tamien puodan fazer ls eisercícios.
Liciones a studar para fazer estes eisercícios: classes 002, 004, 007.
Eisercício I
1 – Andava ua rapaza mui feliz porque le agabórum l peinado, mas solo habie labado la cabeça cum sabon.
2 – L juiz mandou-lo an paz para casa, cuidando que num tornava a fazer mal.
3 – Agora iá naide fila l lino, que num vale l précio que cústam ls lençoles i num hai auga para arregar ls linares.
4 - La lei de l mirandés fui aprovada an mil novecientos i noventa i nuove.
5 - La léngua mirandesa yá se falava na Eidade Média, pus ie um ramo de la léngua de l Reino de Lion.
6 - L tiu era sordo dun ouvido, mas diz que ouvie melhor que naide.
7 - Las canhonas gústam de pacer na fresca de l verano, mas se fúrem lanudas agárram muita calor.
8 – Faz biem l que fazires, e serás chefe de ti mesmo que ie l mais defícele.
9 – Cumo estou a ampeçar, num admira que m’anganhe; mas devagarico chegarei a screvir bien l mirandeç.
10 – Veniste a buona hora, que inda num hai lunar i l viento inda nun se levantou.
Eisercício II
1. Passava-se l rio por ua puontica e apuis chuobie-se un camino de ladeira.
2. Tenie uns uolhicos que daqueilha vez quedórum verdes por bias de la verdura de l pam.
3. Era mui buon rapaz, mas num gustava que le dezíssem que era buno nien de dar las bunas nuites.
4. Habie alhá dous palombicos que al volar levantórun muito polo de l solo.
5. La funte tenie uas fuontaninas de pidra.
6. Stava cigo cula claridade de l sol, e solo la tirra verdegaba.
7. Dolie-me ua mula [diente molar], i tenie que andar cula boca abirta i buer uns bunchicos de augardinte.
8. Apuis de calinte lougo me deixava drumir, mas ne l timpo de la nive lougo se ma sfriávam las pernas.
9. Las ciguonhas yá bolbírum mas inda nun ténem ciguonhicos, mas yá ponírum ls ovos.
10. Quienquira dá diç [númaro 10], mas se fúrem trezintos la cousa iá ie mais cumplicada.
Eisercício III
1. Quien tem suonhos ie suonhador.
2. Quien trabalha la piedra ie piedreiro
3. Quien faz cuordas ye cuordeleiro.
4. Buono pam solo de buna panadeira.
5. Adonde hai puolo lebanta-se puolareda.
6. Sin seminte nun hai semienteira.
7. La fuolha de ls ulmos dá buna fuolhada.
8. La perdiz nun ie amarielhada.
9. L rapaz gritava por bias dua greta.
10. Apertou l cinto [correia para apertar las calças] un cinto [100] de bezes.
Eisercício IV
1. Chuobe-te [berbo chubir] na burra agopra que nun chuobe [berbo chober]
2. Las galhinas cántam quando pónem obos; mas ls páicharos quando pónem uobicos ténem de se calar para num le çcubrírem l niu.
3 – Tenie muita lindre na cabeça i que dórun mais de duzintos piolhos.
4. Fui a la sapatari, mas num estava alhá l sapateiro a fazer sapatos.
5. Datrás habie candeias de gaz i de azeite, mas alumbrábam pouco que um mal bie.
6. El cuorrie nua cuorrida sin fim, mas nunca tubo la sorte ou la furça para chegar.
7. La ruodra ruodava na ruodeira i iou solo tenie que agarrar l garavato de arame.
8. Ansabona bien las manos cun sabon a ver se quédam bin asseadadas.
9. Num abaiches tam debrebe que ls pés puodem arrevalar.
10. Nun era bin ua scuola, era mais ua scuolica e tubírun que la cerrar.
Eisercício V
Nestes eisercícios que stás a fazer hai que tener cuidado culs ditongos crecentes i cula fim de palavras cumo esta i tener atençon para nunca dezir vurro i dezir simpre baca, nunca trocar mel por mil, nunca dezir bucha nin brucha ou até chefe, que até cousas tam simples cumo e se scríbem doutro modo, mas nada desso ie defícele, bonda ler las liciones i star cun atento subretodo als lés an ampeço de palavra.
21 de Fevereiro de 2007
Amadeu Ferreira