SENDIM EM LINHA SENDIN

L que fui i l que quedou

La Stória

Ansaios subre la stória de Sendin — ls poboados de l termo, las fuontes, ls caminos i la giente — screbidos para Sendim an Linha.

3 testos · 4 outores · 2005–2008

limpar
  • sécs. V–VI

    Seclos V-VI vs. IX-X - L chamadeiro (nome) "Sendin"

    L chamadeiro (nome) “Sendin” Mapa splicatibo L chamadeiro (nome) Sendin yá dou muito que pensar, mas ls bários outores pouco mais ténen feito que repetir l que dixo José Leite de Vasconcello…

    Carlos Ferreira · screbido a 20/04/2006 · 5 mil caracteres · ler →

    L chamadeiro (nome) “Sendin”


    Mapa splicatibo

    L chamadeiro (nome) Sendin yá dou muito que pensar, mas ls bários outores pouco mais ténen feito que repetir l que dixo José Leite de Vasconcellos: “A povoação de Sendim foi pois primitivamente propriedade de um Sendinus; ou pelo menos um Sendinus, cujo nome se propagou até hoje, possuiu ahi quaesquer bens.”. L mesmo outor reforça l’eideia de l’ourige germánica de l nome Sendin. Esta eitimologie de l chamadeiro de Sendin ye ua possiblidade séria i ye la que to ls ambestigadores até agora ténen defendido, anque a mi, cumo beremos mais adelantre, nun me pareça la mais cierta.

    De maneira atabalhoada i nun correspundendo a la berdade, yá tengo oubido an anterbençones públicas que Sendinus serie un general romano a quien pertenciu l termo de Sendin. Afirmaçones destas son cumpletamente boubas i sien sentido.

    Joseph-Piel apersenta tamien bários dados subre l chamadeiro Sendin: “a esmagadora massa dos nomes de lugar de origem germânica, mais precisamente visigodos, assenta em nomes de proprietários e fundadores de terras da Idade Média - séc. IX ao X.”. An ambestigaçones yá mais pa l fin de sue biba, este outor, pon tamien l’heipotese de muitos nomes nun séren de l tiempo de la chamada «recunquista», mas beníren yá de ls seclos V-VI, percisamente de l tiempo de l assentamiento bisigótico na nuossa region. Amadeu Ferreira chegou a cunclusones armanas, quando studou l chamadeiro Mogadouro, tamien el bisigótico de l seclo V.

    Na mie tese de mestrado, an grande parte subre Sendin, ansaio ua heipótese d’ourige que nun tem a ber cul nome dua pessona, mas ligando l chamadeiro Sendin al significado de camino, benido de l godo sinth-s.

    Atrabessando l termo de SO a NE, a N de l lugar de Sendin passa l chamado Carril Mourisco yá decumentado zde 1172. Esta strada romana tenerie deribaçones mais streitas que fazien la ligaçon cul outro lado de l Douro. Un desses caminos passarie pul sítio adonde stá custruído hoije Sendin, cunfirmando essa heipótese l nuosso chamadeiro Bezindeira (Cuido que l nome Bezindeira benirá de l latin via semitaria ó via sendeira, que quier dezir camino streito, i serie l sítio d’adonde salie un pequeinho camino an direçon al riu Douro). Al custruíren-se algues casas acerca desse camino que fazie la ligaçon a la strada romana poderá tener lebado ls passantes a conhecer esse pobo cumo villa quae est iuxta semitaria via ó villa quae est iuxta caminus sendini, ou, na resume, villa sendini, l que quier dezir, lugar que quedaba acerca al camino pequeinho (por ouposiçon al camino grande que serie l Carril). Ls chamadeiros, L Carril, Bezindeira i Trambas Carreiras dan-mos cuonta de l’amportança stratégica de Sendin, cumo amportante sítio de passaige i ancruzilhada de caminos. Hai tamien que saber, que an todo l sou percurso, ye al atrabessar l termo de Sendin que la strada romana mais s’achega al riu Douro i portanto a la strada romana de l outro lado (Spanha).

    L atual núcleo ourbano de Sendin ten portanto ua ourige mediabal que mos lieba als seclos V-VI cumo heipótese mais antiga (bisigodos), ó anton als seclos IX-X cumo heipótese mais reciente (recunquista cristiana).

    La purmeira referénça stórica decumental, direta, até hoije ancuntrada subre Sendin ye de l meio de l seclo XIII (1258) i stá nas Anqueriçones de l rei D. Fonso III. L núcleo einicial de l poboado benerie portanto de bastante atrás, bisto la sue toponímia yá star bien defenida. Respundendo talbeç a ua ancruzilhada de caminos, pensamos que las purmeiras casas s’ampeçórun a ajuntar na quaije ladeira soalheira de l Canzielho, pus tenie al lado ls buns terrenos de las Faceiras i Calçada, inda hoije classeficados Reserba Agrícola Nacional. L’auga neçaira benerie dun manantial a la flor de la tierra adonde hoije stá la Fuonte de l Lugar. An próssimo artigo trataremos las bárias eitapas d’eibeluçon de l lugar de Sendin.

    Para anformaçones mais cumpletas i bibliografie cunsultar la tese de FERREIRA, Carlos (2003) Toponímia, Paisaige i Ambiente ua Abordaige Geotoponímica de Sendin an Tierra de Miranda. (Un Studo de Giografie Rural i Regional).

    em página própria ↗

  • ·

    Povoados antigos no termo de Sendim

    Quase como um ser vivo, um aglomerado populacional nasce, evolui e, embora não sabendo quando, há-de desaparecer. As razões que levam ao seu nascimento, evolução/deslocação e desaparecimento…

    Carlos Ferreira · screbido a 24/03/2006 · 3 mil caracteres · ler →

    Quase como um ser vivo, um aglomerado populacional nasce, evolui e, embora não sabendo quando, há-de desaparecer. As razões que levam ao seu nascimento, evolução/deslocação e desaparecimento, prendem-se com modificações/evoluções sociais e civilizacionais. O que realmente é fundamental para as sociedades humanas do século XXI em que vivemos, não o era no IIº milénio a.C., ou no século X d.C. Por essa razão vamos tentar reflectir não apenas sobre o núcleo urbano actual de Sendim, mas sim sobre todo o espaço que hoje constitui o termo da nossa vila e todos os núcleos habitacionais que nele já tiveram assento.

    O achado arqueológico mais antigo do Planalto Mirandês, com datação anterior ao Xº milénio a.C., localiza-se no termo de Sendim. Trata-se de peças líticas talhadas em sílex, encontradas um pouco a Norte da capela de San Paulo. Eram utilizadas por nómadas que tinham o rio Douro como ponto de água permanente.

    Para o IVº e IIIº milénio a.C., estão referenciados no nosso concelho várias modorras. Em Sendim, a E. do lugar, não longe do cemitério existe o topónimo La Mordica ou Morredica, aparecendo registado com o nome de Medorrica nas matrizes do século XIX.

    Na segunda metade do III milénio a.C. até ao I milénio a.C., aparecem os primeiros povoados. Deste período, arqueólogos e historiadores, dão-nos conta de quatro povoados abertos no termo de Sendim, todos “pendurados” nas arribas do Douro: Uolgas, Santos, Fragosa e San Paulo. Do Iº milénio a.C. até à romanização, temos o povoado fortificado do Picão dos Arteiros e o povoado romanizado da Fragosa. Para o período romano temos o povoado romano de Trambas Carreiras/Atomiados/Uolgas e San Paulo.

    Por falta de pesquisas arqueológicas, na Calçada ou Canzielho, não sabemos se a área onde está implantado o actual núcleo urbano se “esconde” algum castro que nos leve ao período romano.

    Para mais informações consultar a tese de FERREIRA, Carlos (2003) Toponímia, Paisagem e Ambiente uma Abordagem Geotoponímica de Sendim em Terra De Miranda. (Um Estudo de Geografia Rural e Regional).

    Legenda à Fig.
    Povoados do termo de Sendim:
    1)Achado paleolítico;
    2) Modorra;
    2.1)Possível Modorra;
    3.1)Povoado das Uolgas;
    3.2)Povoado dos Santos;
    3.3)Povoado de
    San Paulo;
    3.4)Povoado de
    la Fragosa;
    4.1)Povoado do Picão
    dos Arteiros;
    4.2)Povoado de Mal Lugar,
    4.3)Possível povoado
    de Mundin;
    5.1)Povoado de San Paulo,
    5.2)Povoado de
    Trambas Carreiras;
    5.3)Povoado de
    ls Atomiados,
    6) Sendin.



    em página própria ↗

  • 1527–2001

    Eiboluçon de la Pupulaçon i númaro de fuogos an Sendin (1527 – 2001)

    5. Eiboluçon de la Pupulaçon i númaro de fuogos an Sendin (1527 – 2001) Ne l dados de l quadro i gráfico respetibo, l que mos parece mais significatibo assinalar ye l eilebado crecimiento de…

    Carlos Ferreira · screbido a 10/03/2006 · 2 mil caracteres · ler →

    5. Eiboluçon de la Pupulaçon i númaro de fuogos an Sendin (1527 – 2001)

    Ne l dados de l quadro i gráfico respetibo, l que mos parece mais significatibo assinalar ye l eilebado crecimiento de la pupulaçon (quaije triplica), antre 1527 i 1768, apesar de se tratáren de 241 anhos. Ye nesse período que nós localizamos l’andústria de la Tenerie, i pensamos star neilha l sustento deste crecimiento. A partir de ls meados i até ls fins de l seclo XVIII, hoube ua baixa de 26 fuogos i la pupulaçon ten ua baixa de 250 almas. Ambora pensemos que haba múltiplas rezones para esta baixa tan marcada, l zaparecimiento de la Tenerie i todos ls porblemas liados a l’anquesiçon, parécen-me star ne l centro desta baixa. A partir de 1862 l númaro de fuogos medra cuntinamente. La pupulaçon apersenta tamien ua tendéncia de crecimiento até atingir l mássimo an 1960. La rezon deste mássimo ambora tenga algue ligaçon culas barraiges, ye eibidente que nun tubo an Sendin l peso que tubo an lugares cumo Dues Eigreijas, Mirando ó Picuote. Apesar de l númaro de fuogos cuntinar a crecer, a partir de 1960 i até 1991 la pupulaçon diminuiu. Esta baixa amportante stá agarrada a dues grandes rezones: l’eimigraçon i l grande abrandamento de la taxa de natalidade. Estes dous fenómenos acumpanhados pula diminuiçon de la taxa de mortalidade, an trinta anhos modificórun profondamente la strutura de la pupulaçon. Cumo acuntece ne l restro de l paíç, passemos dua pupulaçon bastante jobe, para ua pupulaçon mui ambelhecida, repersentando las pessonas cun mais de 60 anhos 1/3 de la pupulaçon. De 1991 para 2001 ls censos acúsan ua ligeira recuperaçon, oumentando la pupulaçon an 40 almas. An face destes resultados ancorajadores, parece-me que Sendin tubo capacidade i einércia para eibitar l choque cibilizacional que ten benido a arruinar las aldés mais pequeinhas, porque garante als sous habitantes todos ls serbícios básicos de purmeira necessidade, sobretodo: comerciales, educacionales, sociales i de salude.

    Carlos Ferreira

    em página própria ↗

Ação concluída.
Antrar

Para screbires ne l sítio, diç-mos quien sós. Ye ua beç — depuis quedas antrado.

ó