SENDIM EM LINHA SENDIN

L que fui i l que quedou

La Stória

Ansaios subre la stória de Sendin — ls poboados de l termo, las fuontes, ls caminos i la giente — screbidos para Sendim an Linha.

1 testos · 4 outores · 2005–2008

limpar
  • ·

    LA FRAUGA

    Tiu Marchacan La frauga era l lhugar onde se fazie todo l serbício de ferreiro. Zde ls outensílios anté las ferramientas, de fierro, para ls trabalhos ne l campo. Habie quaisque an todas las…

    Almendra · screbido a 02/07/2007 · 2 mil caracteres · ler →

    Tiu Marchacan

    La frauga era l lhugar onde se fazie todo l serbício de ferreiro. Zde ls outensílios anté las ferramientas, de fierro, para ls trabalhos ne l campo.

    Habie quaisque an todas las tierras ua frauga, que serbie bárias pessonas. An Sendin zde que me lhembre habie seis. Mas la derradeira a cerrar fui la de tiu “Marchacan”.

    Drento tenie ua fornalha onde se ponie roujo l fierro. Na fornalha l carbon tenie que star siempre an brasa i para esso, la frauga tenie un fole mui grande que fazie cun que las brasas stubíssen siempre mais bormeilhas que la lacre.

    Quando l fierro stába mesmo cumo la lacre, era tirado cun uas tanazes de fierro mui grandes i era puosto na bigorna onde era malhado para ganhar la forma que se querie.

    Se era un outensilio pequeinho ou tenie arte era l ferreiro que l malhába cun ua mano, enquanto l agarrába cun las tanazes na outra.

    L ferreiro usába un mandil de cuiro que cubrie tamien l peito.

    Quando ls lhabradores querien aguçar las ferramientas ou fazer algun outensílio, marcában un die par esse serbício, dezie-se anton que andában de frauga.

    Juntában-se dous ou trés, i nesse die tenien que malhar a bun malhar, yá que nun se podie deixar sfriar l fierro.

    Era malhar a bun malhar…

    Al mesmo tiempo tenien que dar al fole, para que la fornalha stubísse bien rouja.

    Habie que saber sfriar l fierro para quedar bien temprado. Para l sfriar metien-lo nua pila de piedra chena d´auga, mas cun cierto cuidado i sabedorie, nesto stába muito de la arte de l ferreiro.

    Inda hoije hai bários ditos subre l trabalho de frauga:

    - Ye malhar l fierro anquanto stá caliente.

    - Assoprar antes que se apague.

    - Sin buona tempra la faca nun corta.

    - Querer cumbencir un burro ye malhar en fierro friu.

    Sendin tubo siempre ferreiros afamados. Tiu Margalho i ls filhos, tiu Marchacan i tiu Manuel Peres Pídaro fúrun ls que you melhor coinci. Tiu Margalho ganhou mesmo un prémio nua sposiçon i bieno a ser cumbidado a ir pa la Oustrália a trabalhar.

    Inda hoije hai an Sendin la rue de la frauga.

    Sendim, 20 de Junho de 2006

    em página própria ↗

Ação concluída.
Antrar

Para screbires ne l sítio, diç-mos quien sós. Ye ua beç — depuis quedas antrado.

ó