La importancia la tradicion

Textu'n llingua llïonesa

Un inxenieru agrónomu mexicanu fou unviáu pul gobiernu federal a un territoriu'l sud, d'entornu selváticu ya pobláu d'indíxenas. La sua llabor yera convencer a los paisanos los avances de la modernizaición: tractores, maíz xenéticamente perfeutu, abonos químicos, inseuticidas, créditos bancarios que nun deixan un furacu nel bolsiellu...
Dempués de pasáu un tiempu, los paisanos ,yá modernizáos, finanon pur vender las suas tierras, yá que cun los frutos qu'amalgaban nun podían cun tantu gastu.Los inseutos camudáos pedían inseuticidas cá vegá mas potentes, la tierra empobrecía, había qu'abonala cun abonos químicos pa caltenere la cosecha, ya los créditos bancarios "suaves",nun perdonaban...
L'inxenieru ,n'aquel intre ,entamóu a pescanciar la coriosa tradición agararia'l llau au atopábase, enllena d'ellementos mitolóxicos. Las plantaiciones de máiz taban punxiás en xeitu d'estrella de cincu puntas.Nel centru plantábase un círculu de maíz cun la fuella, el pelu ya 'l granu d'una collor roxa, pavias que'n cá brazu l'estrella, correspondía-y un tipu de maíz d'un tonu diferente. Ca seutor dedicábase, entós, a un dieus ya...la cosechas yeran regulares.
Coriosamente, los inseutos depredadores la zon, mostraban un predileición irresistible pul maíz roxu, al cual, diban sistemáticamente fasta'l final de la cosecha, respeutandu el restu'l campu de maíz. El maíz de pur la metá, la vexetaición de caréu redondu ya las prauticas rotativas, daban a una tierra mantenía ya la regularidá produitiva.

Nun siempres l'evoluición fou bona