SENDIM EM LINHA SENDIN
← CURSO DE MIRANDÉS de l SAL – 2º ANHO

Eisercício 001. Lhembrar I - Resoluçon

24/09/2007

amadeu · 24/09/2007

Eisercício 001. Lhembrar [I] - Resoluçon

Quando apersentei este eisercício, sabie que la traduçon nun iba a ser fácele. Ua traduçon solo parece fácele quando nun tenemos que la fazer. Esta nun era eicepçon. Mas baliu la pena, i bamos a cuntinar mais bezes cun estes eisercícios que mos oubrígan a pensar ne l testo i a buscar l melhor modo de dezir.

Ten que quedar eiqui bien claro que nun hai solo ua traduçon bien feita, mas puode haber bárias, yá que fazer eisercícios de traduçon nun ye resolber eisercícios de matemática. Depende tamien, inda que solo até a un cierto punto, de l gusto pessonal. Mas esso nun quier dezir que qualquiera soluçon steia cierta. Dende las notas que deixo abaixo subre algues palabras ou spressones adonde senti que houbo mais deficuldades.

La traduçon debe de ser tanto quanto possible lhiteral, l que quier dezir: que debemos de traduzir las palabras todas; que debemos de ancuntrar la palabra mirandesa mais achegada a la palabra pertuesa. L que ye amportante, mas defícele, ye scapar al chamado eifeito de cuntágio de la lhéngua de adonde se traduç, subretodo quando las dues lhénguas son algo achegadas, cumo ye l causo.

Cun assento nas seluçones i nas splicaçones que dou cada ua/un puode tornar a la sue traduçon i melhorá-la ne l que achar. L que bai a seguir, nun ye la traduçon, mas la mie traduçon.

Quando atrabesou l lhugar, rue abaixo, cul ganado atrás del, era inda mui cedo. Al lhargo de las rues tuortas, las puortas mantenien-se cerradas, i nun salie de las casas nien un pequerrixo rugido. Drumie-se un suonho pesado por todas aqueilhas casas. Solo algun perro, lhougo spierto an subressalto pul chocalhar de l ganado lhadraba de anriba las scaleiras de piedra adonde quedara de centinela, ou de andrento las curraladas, adonde passaba la nuite a fazer cumpanha als bitelos. De donde an donde, galhos madrugadores cantában matinas, que éran cumo risadas stralhadas de ramboieiros, nalgue pándiga a zoras.

(...)

Checharras, grilhos na yerba, ranas que ranacalhában ne ls rigueiros, era l mais que se oubie porriba l sonido ameroso de ls chocalhos. Nien un bérrio de canhona an todo l ganado que seguie mui mansico a las ordes de l pequeinho pastor, parando se el paraba a agarrar moras frescas nas silbeiras, ampeçando outra beç a andar se el se ponie a caminar.

Trindade Coelho, “Idílio Rústico”, Os Meus Amores

Notas a la (mie) traduçon:

- povoação > lhugar; tamien ousamos la palabra pobaçon i outros sinónimos.

- rebanho > ganado, ye la traduçon lhiteral; tamien ousamos tagalho, para un ganado pequeinho.

- ao longo > al lhargo; ou solo pulas rues; an mirandés nun ousamos longo, pus essa palabra ye un arcaísmo que solo quedou an chamadeiros.

- ruas tortuosas > rues tuortas / tuortias; la palabra arressaiadas ye pouco rigorosa porque dá l’eideia de que son rues que chúben por ua lhadeira, l que l testo nun diç; l que yá serie ua buona traduçon, menos lhiteral: rues als remissacos.

- e não vinha > nun salie; nun stá mal nun benie, mas nun me parece tan bien.

- das habitações > casas ou moradas; habitaçones stará menos bien.

- insignificante ruído> pequerrixo rugido; pequeinho tamien stá bien, inda que l deminutibo ne l testo seia reforçado; rugido ye preferible a bruído, mas etas ye ua possiblidade.

- dormia-se a sono solto > drumie-se cumo ua piedra; stába-se ne l purmeiro suonho; drumie-se un suonho pesado; cuido que todas estas son traduçones possibles, mas outras haberá; la spresson «suonho suolto» nun tengo eideia de que se use cumo mirandés.

- subitamente > lhougo, parece-me la melhor soluçon naquel cuntesto; de / nun repente parece ua possiblidade, mas menos rigorosa.

- de sentinela > de centinela; de atalaia; de bela.

- companhia > cumanha; cumpanhie.

- de onde an onde > de donde an donde; de donde an onde; de beç an quando.

- entoavam matinas sonoras > todos coicemos l cantar de l galho a la purmanhan, de modo que podemos traduzir entoavam por cantában, inda que tamien se poderie ousar amponien; matinas ye l cantar de ls oufícios religiosos mui cedo, inda cun de nuite, ye ua palabra que ten un cierto sentido técnico-relegioso, de modo que nun beio porblema an aceitarmos la palabra an mirandés, yá que nun tenemos essa palabra na fala quemun, a nun ser cua ua spresson cumo – oufícios, que cuido ser aceitable para este causo; la palabra sonoras cuido que será cunsemida se ousarmos l berbo cantar. Assio sendo, cuido que poderiemos traduzir: cantában oufícios de la manhana; amponien oufícios cantados de la manhana; cantában matinas. Cuido que todas estas serien possiblidades.

- risadas vibrantes > la spresson ye pleonástica, yá que ua risada ye «vibrantes», dende que la traduçon puoda ser risdas stralhadas

- boémios > gandaios, stroinas, fadistas, ramboieiros, i talbeç outras, son soluçones possibles.

- estúrdia > pándiga, parece-me la soluçon mais lhiteral i preferible; mas tamien stroinice, strabagança i talbeç outras que nun conheço; stúrdia ye possiblidade que conheço menos.

- desoras > zoras, ye palabra que se usa muito an mirandés.

- cigarras > cecharras; nun conheço la palabra preguiça cun este sentido, mas talbeç se use an algun lhado, nun sei.

ervagens > ousamos yerba cun sentido de coletibo, que ye l causo.

grilos > grilhos, grilos, cunsante las aldés.

- regueira [ten an pertués un sentido deminutibo]> rigueiro (rieiro); ribeiro.

- coaxavam > ranacalhában ou, menos bien, cantában; coaxar an mirandés cuido que nun se usa.

- brando > ameroso parece-me la melhor soluçon, que neste causo quier dezir «suave», i brando usa-se cul sentido de «mole» l que nun parece ser l causo.

- balido > bérrio, ye la palabra cierta, cumo na cantiga [tengo trés oubeilhas, ne l Balhe de la Bodega, ua yá nun bérria…].

que se ia > que seguie, yá que nós nun ousamos muito l berbo ir neste cuntesto.

- submissamente à mercê > mui mansico a las ordes; mui mansico al querer; mui houmilde atrás.

- silvados > silbeiras, ye la traduçon cierta; an mirandés nun tenemos la palabra «silbado», mas podie ousar-se silbas.

Se dúbidas quedáren, ou alguien quejir poner questiones ou çcutir outras seluçones, mui bien, podemos cuntinar a fazé-lo neste mesmo fexeiro ou an Repuosta Preguntas.

24 de Setembre de 2007

Amadeu Ferreira

Ação concluída.
Antrar

Para screbires ne l sítio, diç-mos quien sós. Ye ua beç — depuis quedas antrado.

ó