016 - Cunjugaçon de ls berbos an -ir
amadeu · 3 de febreiro de 2007 · Curso de lhéngua mirandesa (1º Anho)
016 - Cunjugaçon de ls berbos an -ir
1. Ls berbos que acában l anfenitibo ampessonal an –ir son tamien coincidos cumo berbos de la 3ª cunjugaçon.
2. Cunjugaçon de l berbo bibir
ANDICATIBO
Persente
bibo
bibes
bibe
bibimos
bibis
bíben
Amperfeito
bibie
bibies
bibie
bibiemos
bibiedes
bibien
Feturo
bibirei
bibirás
bibirá
bibiremos
bibireis
bibiran
Pertérito Perfeito
bibi
bibiste
bibiu
bibinos
bibistes
bibírun
Pertérito Mais Que Perfeito
bibira
bibiras
bibira
bibíramos
bibírades
bibíran
CUNJUNTIBO
ANFENITIBO
Persente
biba
bibas
biba
bíbamos
bíbades
bíban
Amperfeito
bibisse
bibisses
bibisse
bibíssemos
bibíssedes
bibíssen
Feturo
bibir
bibires
bibir
bibirmos
bibirdes
bibíren
Pessonal
bibir
bibires
bibir
bibirmos
bibirdes
bibíren
Ampessonal
bibir
CUNDICIONAL
bibirie
bibiries
bibirie
bibiriemos
bibiriedes
bibirien
GERÚNDIO
bibindo
PARTECÍPIO PASSADO
bibido
AMPERATIBO
-
bibe
biba
-
bibi
-
3. Pequeinha lista de berbos que se cunjúgan cumo bibir:
abrir
bulhir
chubir
cuçpir
eisigir
eisistir
fugir
fundir
lhuzir
mintir
oubir
parir
premitir
rejistir
relhuzir
rir
rugir
salir
strugir
tossir
trasmitir
zmintir
4. Tamien eiqui fazemos algues ouserbaçones que ténen a ber cula 3ª pessona de l plural de alguns tiempos. Mais ua beç bamos a acumparar culas mesmas formas de l pertués, yá que uas bezes son aparecidas, mas outras bezes son mui defrentes.
.
1º causo:
mirandés
pertués
persente de l andicatibo
bíben
vivem
persente de l cunjuntivo
bíban
vivam
2º causo:
mirandés
pertués
feturo de l andicatibo
bibiran
viverão
pertérito mais que perfeito
bibíran
viveram
feturo de l cunjuntibo
bibíren
viverem
anfenitibo pessonal
bibíren
viverem
pertérito perfeito
bibírun
viveram
Note-se bien que l feturo de l cunjuntibo i l anfenitibo pessonal son armanos tanto an mirandés cumo an pertués. Yá la 3ª pessona de l plural de pertérito perfeito de l andicatibo i la mesma pessona de l pertérito mais que perfeito de l andicatibo son defrentes an mirandés, mas armanas an pertués. La defrença de scrita [mas l sonido ye mui defrente], an mirandés, antre la 3ª pessona de l plural de feturo de l andicatibo i la mesma pessona de l pertérito mais que perfeito de l andicatibo solo ten que ber cul assento.
5. Acabamos eiqui l’apersentaçon de las trés cunjugaçones, nas sues formas rigulares. Bamos agora a falar de muitos outros berbos que aperséntan specialidades i ténen ua cunjugaçon eirrigular. Bamos tamien a falar de ls tiempos cumpuostos, de la boç passiba i de outras formas de cunjugaçon de ls berbos.
Por agora, l amportante, ye coincer bien i tener sigurança quanto a las formas rigulares de cunjugaçon de ls berbos an cada ua de las trés cunjugações. Alguns eisercícios que bamos a fazer, han de ajudar.
3 de Febreiro de 2007
Amadeu Ferreira