Rezas i ouraciones que yá fúrun publicadas
2giga · 2 de maio de 2007 · Rezas i ouraciones
Rezas i Ouraciones
Ajúntan-se eiqui las ouraciones i rezas yá publicadas por este sítio an «Lhéngua Mirandesa» i tamien an «Curso de Lhéngua Mirandesa – Eisercício». Cuido que esta ye mais ua amportante parte de la nuossa cultura i an que la recuolha feita inda ye mui pequeinha. Assi, quédan mais facelmente a la çposiçon de todos.
Assi i todo, l númaro de ouraciones i rezas yá ajuntadas quier ser un ancentibo a que la recuolha cuntine, pulas mesmas ou por outras pessonas. A las bezes bonda que cada un pregunte an sue casa para se çcubríren nuobas rezas ou ouraciones.
Cumo debe siempre de ser, ajunta-se l nome de la pessona que anformou, eidade i sítio, i de la pessona que fizo la recuolha ou screbiu la ouracion, todo apersentado por orde de l abc.
Die de las Maias de 2007
Amadeu Ferreira
Lista de Anformantes
Albertina Moreno (n. 1924) - Sendin
Arminda Pina (n. 1914) - Sendin
Delfina Augusta Pino Garcia (n.1925) - Caçareilhos
Filomena da Ascensão Santiago (n. 1918?) - Sendin
Maria Teresa Melgo (n. 1924) - Sendin
Marie Santiaga - Sendin
Teresa Dau (n. 1920) - Sendin
Lista de pessonas que arrecolhírun las ouraciones
Amadeu Ferreira - Sendin
Ana Maria Fernandes - Sendin
Carlos Ferreira - Sendin
Faustino Antão - Zenízio
José Almendra - Sendin
José Angélico - Sendin
José Ventura - Caçareilhos
01. Reza pa scamugir ls miedos
Abernúncio Satanás
Que cumigo nun antrarás,
Nin de nuite nin de die,
Nin a l’hora de meidie!
Un Padre Nosso i ua Abe Marie
Anformante: Tie Teresa Dau
Recuolha de Carlos Ferreira (Dezembre de 1999)
02. Ouracion de la ciática
You te benizo ciática
Seia l delor qual fur
San Pedro i San Paulo
I San Tiago Maior
You te benizo ciática
Pul poder i saber
Bai-te i nun tornes mais
Pul poder de Dius
I de la Birge Marie
Un Padre Nuosso
I ua Abe Marie.
Anformante: Tie Teresa Dau
Recuolha de Carlos Ferreira (Dezembro de 1999)
03. Ouracion a San Bartelameu
San Bartelameu
Amigo meu
Meirinho de prender i soltar
Prendei l einemigo
Que nun me benga a atentar.
San Bartelameu me dixo
Que nun tubisse miedo
Daqueilha mala cara
Que ten la mano furada
I l’unha arrepulgada
Creio an Jasus
Creio na Cruç
Creio na Mai
Que pariu Jasus.
Quien esta ouracioun dezir trés bezes al die,
ancuntrará las las puortas de l cielo abiertas
i las de l einfierno nunca s’abriran
Anformante: Tie Teresa Dau
Recuolha de Carlos Ferreira (Dezembre de 1999)
04. Ouracion pa l mal d’oulhado
Quebrante te dórun
Quebrante te darien
Atalhante Dius i la Birge Marie
Dous te l dórun
Trés te l tirórun
L Senhor i la Senhora
I l Batista San Juan
Se fur mal d’oulhado
Ou mal d’ambeija
Ou bruxarie
Ou por arte de l demonho
L azeite que se spalhe
Ó se nó que s’ajunte
Pul poder de Dius i la Birge Marie
Un Padre Nuosso i ua Abe Marie
Anformante: Tie Teresa Dau
Recuolha de Carlos Ferreira (Dezembre de 1999)
05. Reza para saber se ua pessona stá bruxa
Purmeiro pessina-se la giente. Acubre-se l fondo dun prato cun auga i apuis, cula mano, fai-se l sinal de la cruç an riba de l prato. Na fin de la reza bótan-se an riba de l’auga de l prato 3 pingas d’azeite dua candeia que steia a luzir. Bei-se se l azeite queda junto ó nó i fai-se la reza nuobe bezes. Se l azeite quedar juntico la pessona nun ten mal se se spalhar an remiles de goticas ye porque la pessona stá mui mala.
Antes de la reza ampeçar diç-se l nome de la pessona que se quier ber se ten l mal. Apuis dize-se:
Quebrante te (me) dórun,
Quebrante de (me) daran;
Dous te (me) l dórun,
Trés te (me) l tirórun:
L Senhor i la Senhora
I l Batista San Juan.
Se ye mal d’ambeija,
Se ye mal d’oulhado,
Se ye mal de bruxedo,
Se son malefícios de l diabro,
Que l azeite se spalhe
Senó que s’ajunte.
An honra i loubor
De la Birge Marie.
Cun un Padre Nuosso
I ua Abé Marie
Bariante de la mesma ouracion para curar ua pessona de bruxedo
Se an beç de querer saber se ua pessona stá bruxa se se quier sanar essa pessona, an beç de “Que l azeite se spalhe / senó que s’ajunte”, diç-se:
An honra i loubor
De l Santíssemo Sacramento
Que todo l mal salga para fuora
I to l bien entre para drento.
Al acabar cada ua de las trés an que se faç la reza bota-se l’auga pa la rue i diç-se:
Bai-te auga que yá bolou
Que baia l mal para quien l botou.
José Almendra (2006)
06. Ouracion de las sestas
Alhá ribita an Belén
A quatro léguas de l Calbário
Staba ua mulhier
Toda bestida de branco.
Preguntou: - Mulher crestiana
Se passou aqui Jasus.
- Si Senhora que passou
Cula cruç a sus ombros
De madeiro mui pesado.
Cumo la cruç era nuoba
Trés bezes l’anruliou
Trés bezes beisou la tirra
Cun sous santíssemos lábios.
- Caminemos, caminemos
Até chegar al Calbário
I depriessa que chiguemos
Que yá l stan curceficando
Yá l arríncan las spinas
I l arremátan ls crabos
Yá le dan cul punhal
An sou debino costado.
Quien esta ouracion dezir
todas las sestas de l anho
sacará ua alma de pena
i la sue de l pecado.
Quien la sabe que la diga
Quien nó que la daprenda
Que a la hora de la sue muorte
La sue alma nun se perda.
Esta ouracion ye para dezir siete bezes na Carreira de Sesta Feira Santa.
Anformante: Albertina Moreno
Recuolha de Carlos Ferreira (Dezembre de 1999)
07. Reza para quando se bota ua pita a chocar
San Salbador
que sálan todas frangas
i un cantador.
Anformante: Albertina Moreno
Recuolha de Amadeu Ferreira
08. Reza pa l’Ousipla
Pedro e Paulo vem de Roma,
no caminho Jesus Cristo encontrou.
Pedro e Paulo que viste lá?
Muita ferida e peste má.
Pedro e Paulo volta lá
com a corda de sparto
e a flor da oliva.
Um Pai Nosso e uma Avé Maria
em honra e louvor da Virgem Maria.
Anformante Tie Marie Santiaga
Recuolha José Angélico (12/2006)
Nota: esta reza tamien se ousaba para curar la ciática
09. Ouracion al meter l pan ne l forno
San Bicente t’acrecente,
San Juan faga bun pan,
Santa Marie te creça pa riba
i Jasus pul mundo todo.
Un Padre Nuosso i ua Abe Marie.
Anformante Albertina Moreno
Recuolha de Amadeu Ferreira (2002)
Nota: anquanto se diç l’ouracion bai-se fazendo l sinal de la cruç cula pala de meter l pan na boca de l forno.
10. (outra) Ouracion al meter l pan ne l forno
San Bicente t’acrecente,
San Juan faga bun pan,
La debina probidéncia
Dé pan pa la sue ménsia.
An nome de l Pai, de l Filho i de l Sprito Santo.
Amen.
Anformante Tie Maria Teresa Melgo
Recuolha José Angélico (2006)
Nota: anquanto se diç l’ouracion bai-se fazendo l sinal de la cruç cula pala de meter l pan na boca de l forno.
11. Para curar la laganha
La laganha curaba-se cun auga de rosas brancas, labando-se ls uolhos cun eilha. Iba-se al semitério a apanhá-las, que habie alhá muita. La auga de rosas rosas fazie-se deixando ferber las rosas, apuis de secas, an auga cumo para fazer chá.
Anquanto se labában ls uolhos cula auga de rosas, dezie-se:
Ó linda roseira,
que é da tua rama?
Por causa de ti
anda o meu amor em fama.
Se anda em fama,
deixa-lo andar;
cun auga de rosas
lo hei-de labar
Anformante Filomena da Ascensão Santiago
Recuolha de Amadeu Ferreira (4/05/2002)
12. Reza contra l miedo
Sete raios ten o o sol,
sete raios ten a lua:
arreda arreda satanás
que esta alma não é tua
Anformante Albertina Moreno
Recuolha Amadeu Ferreira (2002)
13. Anjo da Guarda
Anjo da minha guarda,
semelhança do Senhor,
que naci e fosteis dado
para meu guardador;
peço-vos ó anjos benditos,
se esta noite morrer,
do laço do demónio
me heis de defender.
Anformante Albertina Moreno
Recuolha Amadeu Ferreira (08.04.2000)
14. Reza para curar la boqueira
Ah luzicas
de l lhado d’alen
curai l miu menino
de las aftas que ten.
Anformante Albertina Moreno
Recuolha Amadeu Ferreira (2000)
Nota - La boqueira era un mal mui grande que daba na boca, subretodo ne ls garotos. L’ouracion tenie que ser dezida nuobe dies seguidos (nobena), a la nuite, i nuobes bezes a cada die. Quando se dezie l’ouracion la pessona tenie que star buolta pa las streilhas, yá que l pedido ye feito diretamente a las streilhas i nó a un santo ou a Dius. Por esso, este ye l causo mais stroudinairo que conheço (outros haberá) de remenicéncias de l culto de ls astros, de que falaba San Martino de Braga (séc. VII), ne l sou lhibro De Correctione Rusticorum: “Alii adorabant solem, alii lunam uel stellas, alii ignem, alii aquam profundam uel fontes aquarum...” [Uns adorában l sol, outros la lhuna ou las streilhas, outros l fuogo, outros las augas fondas, outros las fuontes].
15. Salbe Rainha Pequenina
Salbe Rainha pequenina
Quando Dius era Menino
Puso l pie no altar
L sangre a pingar
Tate, tate Madalena
Nun lo baias a limpar
Que estas son las cinco chagas
Que por nós há de passar.
Anformante Albertina Moreno
Recuolha Amadeu Ferreira
16. Ouracion para rezar al deitar
Nesta cama me deito, pra drumir i çcansar.
Se a morte bier, que me deixe falar.
Apego-me ao crabo, abraço-me à cruç,
Entrego a minha alma ao Menino Jasus.
Graças a Deus que já me deitei,
Cun sete anjos m’ancuntrei:
Trés aos pés, quatro à cabeceira,
Jasus Cristo na dianteira,
Nossa Senhora minha companheira.
Anformante Albertina Moreno
Recuolha de Amadeu Ferreira (2006)
17. Triste Dia
Triste dia, em que o mundo
Deverá ser abrasado!
Por Dabid porfetizado,
Naquel abismo profundo!...
Oh, quanto tremor então,
Causará a toda a gente,
Ver ali um Deus presente,
Julgando a mais leve acção!
Das profundas sepulturas
Soará um eco fatal(i)
Ao debino tribunal(i),
Chama Deus as criaturas!...
Aberto o libro selado,
Onde tudo está eiscrito
Onde o mais leve delito
Do mundo será julgado.
Sobre o seu trono de glória,
estará o Juiz presente;
Fazendo a todos patente
Dos seus crimes a memória!...
Mas a quem meu peito impuro
Buscará com tanto aperto?
Quando apenas, se por certo,
O justo estará seguro?!...
Oh tremenda Magestade!
Que quando os homens salvais;
Tudo de graça lhes dais,
Salvai-nos por piedade!...
Lembrai-Vos Jesus amado,
Que ao mundo por mim viestes;
Não fique quanto nos destes,
Naquele dia frustrado!...
Por me buscardes, Senhor,
Descansastes fatigado;
Por mim, na Cruz encravado,
Não se perca tanto amor!
Vós que punis os pecados,
Com fogo eterno, aos precitos,
Perdoai os meus delitos,
Antes que sejam julgados!
Dos meus crimes compungido,
Coberto de pejo o semblante;
Perdoai, ó Deus amante,
A quem Vos busca rendido!
Vós que à triste pecadora,
Seus pecados perdoastes;
Vós que a Dimas escutastes,
Também me animais agora!
Entre os Vossos escolhidos,
Minha alma depositai,
Dos que foram excluídos,
Para sempre me apartai!...
Destes já condenados,
E sem remédio, livrai-me!
Entre os bemaventurados,
Ao Vosso reino chamai-me!
Humilde, pois, desta sorte,
Ante a Vossa Magestade!
Vos peço, Senhor, piedade,
No transe da minha morte!
E, se, por minha maldade,
Nada pode o meu clamor;
Livrai-me, por Vosso Amor,
Do fogo da eternidade!
E, no dia lastimoso,
Em que toda a criatura,
Desde a fria sepultura
Deve ser ali chamada,
Para ser por vós julgada,
Vós, Jesus, meu doce bem,
Dai aos Vossos bons fiéis,
O descanso eterno. Amem!...
Recuolha de António Maria Mourinho, in Cancioneiro Tradicional e Danças Populares Mirandesas, 1983, pp. 280-285. Arrecolhido por el de la traduçon oural an Sendin.
Nota – Estes bersos son ua traduçon lhibre de Dies Irae, poema mediabal, an lhatin, de que dízen outor al fraile fraciscano Tomás Celano, século XIII. Muita música se screbiu para esta letra ou partes deilha, cumo l afamado Requiem de Mozart, antre outros.
Esta ouracion hai muita giente que inda la sabe i ye dezida ne l rosairo de belar ls muortos. Quien la oube dezir, ne l ton solene i dramático an que questuma ser dezida, nun puode deixar de quedar culs pelos de puntas, nua mistura de spanto i de miedo. Cuido que nanhun sendinés ou pessona que la tenga oubido le puode quedar andifrente.
18. Outra ouracion para dezir al deitar
Hei de prender a meu Deus
Dentro do meu coração.
Se vier o einemigo
Cun a sua tentação:
Bai te embora einemigo
Que eu não tenho coração,
Antreguei-o ao Jasus,
Ao Jasus de Nazaré,
A Virgem Nossa Senhora,
Esposa de São José.
Anformante Albertina Moreno
Recuolha Amadeu Ferreira (2005)
18. Ouracion al Anjo de la Guarda
Anjo de la Guarda
Cumpanha mie,
Guarda la mie alma
De nuite i de die.
Anformante José Almendra (08.01.2007)
Nota de l anformante, screbida por el mesmo: Ansinou-me-la mie bó Marie Pina para la rezar todos ls dies. Andaba a studar an Miranda, i cumo iba todos ls dies an las camionetas de la barraige, era para l Anjo de la Guarda me guardar.
19. Ouracion para dezir quando se bai a quemungar
(Antes)
Binde, binde meu Jasus,
Que eu por bós stou aguardando,
Minha boca aberta,
Meu coração chorando.
(Apuis)
Andei em busca de Jasus,
Agora já o encontrei,
Já o trago na minha alma,
Nunca mais o deixarei.
Anformante Albertina Moreno
Recuolha Amadeu Ferreira (2006)
20. Ouracion/cantiga pulas almas
Acorda ó pecador, o o...
acorda não dormas mais
olha que se estão queixando
as almas dos vossos pais
que delas não vos lembrais
Anformante: Albertina Moreno
Recuolha de Amadeu Ferreira (8.4.2000)
Nota - era cantada a trés bozes: contra, alta i gordo.
21. Ouracion para un se salbar de la guerra
An Júlio de 1969, quando iba para Angola, mie mai que naciu an 1914 i se chamaba Arminda Pina, ansinou-me esta ouracion para la dezir todos ls dies pula manhana:
" Cruç de Nuosso Senhor Jasus Cristo
Pon-te delantre de mi
Para que ls mius einemigos
Nun se bínguen an mi
Miu Dius, miu Pai, miu Senhor
Rigulai bien ls mius dies
Dai-me oussílios que me fágan
Fugir de las malas cumpanhies
Un Padre Nuosso i ua Abé Marie "
Dezie eilha que bolberie sano i salbo.
I assi acunteciu.
José Almendra (27/12/2007)
22. Minha mãe senhora
Minha mãe senhora
Sobre estes filhos e filhas e sobre o mundo inteiro
Lançai a vossa vista carinhosa e protecção
hoje e em todos os dias da nossa vida.
Senhor dignai e lançai-nos a vossa benção.
Em nome do Pai do Filho e do Espírito Santo.
José Angélico (4/01/2007), que la daprendiu de se la oubir a tie Cándida Justina.
23. Oração ao deitar
Nesta cama me deito
Pra dormir e descansar
Se a morte vier
Que nos deixe falar
Apego-me ao cravo
Abraço-me à cruz,
Entrego a minha alma
Ao Menino Jesus.
Tie Maria Manhona
António André (4/01/2007)
24. Santa Bárbela
Santa Bárbela Bendita
Que no cielo stais scrita
Cun papel i auga benta
Librai-mos desta tormenta.
Santa Bárbela se bestiu i se calçou
A sou camino se botou,
No camino San Juan ancuntrou
San Juan le preguntou:
Adonde bás Bárbela?
Bou al cielo a spalhar
Aqueilha nubrada
Que por alhá anda armada.
Spalha-la bien spalhada
Para adonde nun haba
Bafo de bino
Nien flor de resmanino
Maria Teresa Melgo (n. 1922)
José Angélico (3/1/2007)
25. Tinta Nubrada
Tinta nubrada
Donde bás tan cargada?
Bai-te a çcargar
A la tierra de la Saiada
José Angelico (3/1/2007)
26. Reza contra o cão danado
Santa quitéria, pul mundo andou
Nem cão, nem cadela, nunca l ladrou
Assim que ladrou, lougo arrebentou
Cão danado, bai-te daqui!
Santa Quitéria, entre em mi!
Arminda Almendra
Recuolha de Elisa Ramos (1993)
Screbida por Ana Maria Fernandes (3/01/2007)
27. Ouraçon de l deitar
Quantro squinas tem la cama
Quatro belas stan a arder
Quatro anjos m’acumpánhen
Na hora de you morrer
Apuis reza-se un Padre Nuosso i ua Abe Marie
Delfina Augusta Pino Garcia
José Ventura (29/12/2007)
28. Ai Jasus, Marie i Jesé
Ai Jasus, Marie i Jesé
Que la mie alma buossa ye
Para que Dius cunfie na muorte
Que mos puoda cunfortar
Mos lhibre de ls demónios
Batizados ou por batizar
Antes que eilhes stóuren i arrebénten
Que nunca a nós mos aténten
Nien de nuite nien de die
Nien a la hora de meidie
Nien a la Santa Liberata.
Apuis reza-se un Pai Nuosso i ua Abe Marie.
Delfina Augusta Pino Garcia (Caçarelhos) (n.1925)
Faustino Antão (28/12/2007)
1 repuosta
Leonardo Antao 16 de abril de 2008
editada dia 16-04-2008 0:01:22 por: Leonardo Antao
editada dia 14-04-2008 23:27:38 por: Leonardo Antao
editada dia 18-12-2007 0:20:44 por: Leonardo Antao
editada dia 17-12-2007 1:29:58 por: Leonardo Antao
editada dia 17-12-2007 1:02:05 por: Leonardo Antao
Querida Mai, Nuossa Senhora de l Naso,
permiti que na fin desta fiesta
me aprossime de bós cun la confiança
ddun filho que bos ama.
Sou buosso filho i bós sodes mie Mai,
nas mies tentaçones, lhuitas i angústias,
nas mies heisitaçones i caídas,
çfendei-me siempre, Bós
que sodes l confuorto de la mie bida i,
quando chegar la mie redadeira hora,
nun bos squéçades que sodes la mie Mai.
Lhebai-me a Jasus,
fruito bendito de l buosso bientre.
Abe Marie.
***************************************
Ah Birge Nuossa Senhora de l Naso,
Rainha de l cielo i de la tierra,
Cuonsagro-me al buosso Coraçon Eimaculado,
porque sodes la Mai de Jasus i la mie Mai.
Coinceis ls peligros de l mundo,
çfendei-me deilhes i lhibrai-me de todo l mal.
Suplico-bos ccul doce nome de Mai!
Mie Mai querida, guardai-me
agora i siempre, Amen.
Estas dues ouraçones populares, rezadas por mirandeses, publicadas hai yá bários anhos, an Pertués, atrás de l’ eimage de Nuossa Senhora de l Naso, padroneira de ls Mirandeses, para ouferecer ne l die de la Fiesta, an 8 de Setembro.
**************************************
Mie Mai Santíssema,
Fechai-me, para siempre,
N’l coraçon de l Buosso Dibino Filho,
I nun deixeis que cáiamos an pecado,
An tuoda la nuossa bida.
a. L nome de la pessona que anformou: Mie Mai (analfabeta) Ernestina da Conceição Martins Fernandes.
b. Eidade: Se fuosse biba tenie 90 anhos, you oubi-la hai yá cierca de 50 anhos atras,
c. Sítio: Zenízio.
d. La recuolha i traduçon (cun la colaboraçon de Amadeu Terreira) i poblicaçon de las dues pormeiras ouraçones no jornal Nordeste de 6 de Abril de 2004, na fuolha Miranda: tierra, giente i lhéngua ) fui feita por mie.
Leonardo Antão
17.DEZ.07
Ouraçon l Debino Santíssimo Benie Sprito Santo, Oh Santíssima Trindade, Sodes l
que suadisais Sodes la fuente de la berdade. e.L nome de la pessona que anformou: Maria Rosa de Jesus.f. Eidade: 78 anhos, g.Sítio: de Lisboua, decendente de Bila Chana de Barceosa Leonardo Antão14.ABR.08