SENDIM EM LINHA SENDIN
← todas las stórias

1429–1459

1429 – 1459 – Curas nomeados para San Pedro de Sendin

Amadeu Ferreira · screbido a 30/07/2006

1. Tenemos anformaçon de alguns curas que fúrun nomeados pa la parróquia de San Pedro de Sendin, ne l segundo quarto de seclo XV. Eiqui queda la lista, tal cumo la saquei dun artigo de l porsor doutor José Marques (2004-2005) «Estruturação Administrativa e Social do Nordeste Transmontano, no período medieval. Alguns aspectos», Brigantia, XXIV, nº3/4 e XXV, nºs 1 -2 pp. 3-46:

- 1429 (27 de maio) – renúncia de Lopo Vasques, cónigo de l’Alcáçoba de Santaren, sendo puosto a sustituí-lo Luís Afonso Regadas, cuntador de l anfante D. Pedro, que fui apersentado pul prior de la Orde de l Spital;

- 1430 (24 de Outubre) – troca cun João Rodrigues, criado de l Conde D. Pedro de Meneses (nun se diç l cura que fui alhá puosto, mas possiblemente serie Luís Afonso, que an 1438 aparece a renunciar);

- 1438 (6 de Maio) – renúncia de Luís Afonso, sendo alhá puosto Gomes Eanes, minorista.

- 1447 (10 de Abril) – fui apersentado un cura liado a Álvaro Pires de Távora, sendo-le dado l poder de nomear dado pul arcebispo de Braga;

- 1459 (5 de Júnio) – Queda baga deixada por Martim Anes que ye trasferido para Santa Maria de Muncorbo, sendo nomeado un cura apersentado pul prior de la Orde de l Spital.

Neste tiempo, antre 1429 i 1459, reinórun an Pertual D. Duarte (muorto an 1438) i D. Fonso V, sendo regente de l reino sou tio l anfante D. Pedro.

2. Cumo puode ber-se, ls curas de San Pedro de Sendin son apersentados: pul prior de la Orde de l Spital, que tenie l sou comendador an Algoso; pul arcebispo de Braga, que an 1447 le dá esse poder a Álvaro Pires de Távora, que era senhor de Mogadouro i de Miranda.

Cumo podemos ber puls nomes de ls curas que son nomeados, l mais deilhes nun benirien para Sendin, recebindo solo ls benefícios. Siempre que podien, renunciában por por algo que dira melhores rendimientos. Ls rendimientos de l’eigreija de Sendin nun serien ls mais grandes de la tierra de Miranda, mas serien bien buonos yá que aparécen amportantes fidalgos a nomear ls sous ampinogados para acá, cumo son ls casos de: Álvaro Pires de Távora, l anfante D. Pedro i l conde D. Pedro de Meneses. Cumo diç José Marques, «... os clérigos apresentados pelos reis ou por outros padroeiros nem sempre eram os mais convenientes, até porque muitas vezes eram absentistas, que se faziam substituir por algum cura, residente na paróquia ou relativamente próximo.» (cit., 40). Esses rendimientos dában até, cumo bimos nun outro artigo, para acá recebir l arcebispo de Braga, D. Fernando da Guerra, an 1438.

Ua eideia mui amportante a deixar registrada ye que ls curas que trabalhában an Sendin i noutras aldés destas tierras, éran pessonas deiqui acerca i nó essas pessonas de loinje que éran nomeadas para recebir ls benefícios, que nunca acá ponien ls pies. Esses curas de acerca habien de ser curas cun pouca cultura, ls mais deilhes, i curas que tamien falarien la lhéngua mirandesa ou un pertués mui achegado al mirandés falado pulas pessonas. Assi, puode-se dezir que l’anfluença de la lhéngua pertuesa subre las pessonas inda serie mui fraca ou nien sequiera chegarie a eisistir. Las missas i outros oufícios relegiosos serien an lhatin i quanto a la doutrina, diç José Marques: «A catequese, aliás, reduzida só a podemos avaliar pelas determinações das constituições e ensinada em latim e português, como ainda se exigia no séc. XV.» (cit. p. 46)

3. Bei-se ua nomeaçon algo rigular desta amportante anstituiçon, l que amostra haber populaçon para dar de comer a essa giente que recebie ls benefícios i tamien als curas que trabalhában acerca de las pessonas. Habie outras parróquias que tenien porblemas de giente i nun dában rendimiento para sustentar ls curas i, por esso, tenien de quedar aneixas a outras por séren mui probes. Hai que nun squecer que este ye un tiempo de crise mui fuorte, cun pestes, guerras i faltas de pan, por mais de un seclo, an que muitas aldés quédan sien naide ou cun mui pouquita giente. Por eisemplo a respeito de Bergança, anforma José Marques que «... nas Cortes de 1439, os procuradores de Bragança informaram que estava “despovorada e herma”, pois de duzentos vizinhos que costumava ter, nesse ano, não tinha mais de vinte e cinco, pedindo, em consequência, que ali fosse instituído um couto para cinquenta homiziados, número oficialmente elevado para duzentos, em 1454.» (cit. p. 23). Porblemas aparecidos se ponírun cun Abelhanoso, Çarapicos i Zenízio, antre outras tierras.

Amadeu Ferreira

30 de Júlio de 2006

Abiso:

Este testo, cunsante las regras de la Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa i de la sue Purmeira Adenda, stá solo screbido cun L- an percípio de palabra, a la moda de l mirandés de Sendin.

Ação concluída.
Antrar

Para screbires ne l sítio, diç-mos quien sós. Ye ua beç — depuis quedas antrado.

ó