Depois de me questionar, ler e ver algumas coisas sobre o Parque Natural do Douro Internacional(PNDI), e a última foi o abate legal de Juniperus Onycedrus ( Niebros= Zimbros).
Parece que os Espanhóis, como é proibido cortar Niebros em Espanha vêem compra-los a Cércio e Freixiosa a 0.03 € o Kg, o que lhe fica a custar em média cada árvore entre os 5€ e os 10 €, e depois vendem nos entre 80 € e 100 € em Espanha.
Eu pensava que até era proibido poda-los, mas afinal até é legal abate-los!
Uma questão que se coloca, é que as vezes há tantos entraves para a realização de eventos, ou porque as aves estão em períodos de nidificação, ou porque se altera o habitat natural de certas espécies com a alteração da natureza, e agora deixam-se cortar os Niebros que é coisa rara!
Era importante também debater qual o impacto que têm tido o parque desde que foi criado em 1998, no planalto Mirandês e em toda a sua área. Qual foi o valor que acrescentou a região, que iniciativas organizou, e qual a obra que realizou.
José Manuel Carção Angélico
30 repuostas
amadeu 16 de abril de 2007
Tamien you li las notícias salidas ne l Público, hoije i die 13 de Abril, subre l corte de ls nebros an Cércio i an Freixenosa. I acho amportante que se çcútan essas cousas i tamien l PNDI [Parque Nacional de l Douro Anternacional] que, cuido you, ye ua cousa buona. Deixo l Parque para apuis i falarei agora de nebros, inda que falar dessa arble tamien tenga a ber cul PNDI. You sou un cachico suspeito a falar de nebros / niebros [diç-se de las dues maneiras], pus cumo muita giente sabe agarrei essa palabra para un outro nome miu i essa ye ua de las cousas que me sal de l’alma.
Antes de mais quiero dezir que, an giral, nada tengo contra l corte de nebros, yá que las arbles ténen de tener un uso. Só que esse corte tem de ser feito cun cuntrole i nun puode ser de qualqueira maneira. Mas tengo de recoincer que tamien you nun sabie que essa era ua arble protegida. Cuido que hai que fazer algues preguntas: porque nun ye protegido l nebro? Que ye que, até agora, fizo l PNDI para balorizar i para classeficar essa arble? Essa balorizaçon serie ua porteçon nun solo pa las arbles cumo serie ua balorizaçon pa ls sou duonhos.
Que you saba, l nebro ye ua arble andémica de las Arribas de l Douro, sítio adonde las cousas médran debagar: todos sabemos que un nebro lieba muitos anhos a formar-se, por esso ye un palo mui rézio. Eilhes ende stan porque las pessonas los protegírun, mesmo antes de haber PNDI.
Ye ua madeira special capaç de aguantar ls temporales, nun hai caruncho que entre cun el, nunca apodrece: canhiças i puortas a la cara de l’auga, cantiados, speques, stacas para ciguonhas… siempre fúrun algues de ls mais normales usos de l nebro. Mas habie outros: hai uns anhos bi ua biga dun lagar de ubas, an Freixenosa, que era un nebro cun mais dua dúzia de metros, ua cousa strourdinária i que habie de haber tardado cientos de anhos a crecer.
Para alhá de todo esso daba para fazer l azeite de nebro, un ólio que tem muita malzina i tamien sirbe para cosmética, mas nun sei se ye l mesmo. Jesé Mialito yá ua beç dixo cumo se fazie l azeite de nebro i you cumbido-lo a repetir eiqui esse saber.
Datrás, diç-me miu pai, la rama de l nebro, berde i todo, era mui ousada ne ls lagares de azeite para calcer la fornalha i assi ajudar a apartar l azeite de l alperchin. Mas para casa ye fraca leinha que las brasas lougo se apágan i nun dan para assar chicha i la rama bota muito castelhano.
Á Pedro, nun haberie maneira de ajuntar eiqui ne l SAL un cunjunto de retratos de nebros, bien deilhes, solicos ou an floresta, para que todos ls puodan ber?
almendra 17 de abril de 2007
You siempre tengo defendido que ls partidos quando solo miran para l sou umbelhigo atrapálhan mais que fázen.
Sendin deixou-se anredar por uns "merdas que quieren ser gente" i que stán por todos ls partidos.
Quedai sabendo que ls partidos fazíran un acordo para l diretor de l parque ser uas bezes de un i outras de outro.
Mas por trás scríben cartas i fázen todo para nun deixar trabalhar l que stá.
Fui i ye assi.
Cunhas tamien nun faltan.
Politica cun regras ciertas nun hai para l parque.
Ls que fálan de mais amolan-se, cumo puode andar esto bien?
Mesmo neste blog hai graxistas.
Bamos a ser homes ou mulhieres i poner l antresse de la nuossa region na delantreira.
Tiu de la Marra 17 de abril de 2007
Ribeira de Forcaleiro
Pormenor de um Nebro
Tiu de la Marra 17 de abril de 2007
O que eu tenho a dizer acerca deste tema, ao ser uma espécie endémica, logo é única e como tal necessita de ser protegida. Desde cedo me apercebi da qualidade da madeira do nebro. Pois sempre o meu pai (carpinteiro desde cedo) a utilizou para as mais diversas utilizações… cegonhas, espeques de oliveiras, canteados, vigas… postes.. etc.
Há uns anos atrás, fui desgalhar uma terra de nebros que tenho no ancho do risco.. (qualquer dia tenho de ir ver como estão). Na altura falou-se em abrir um caminho para lá.. mas o parque (PNDI) não deixou porque iria alterar o ecosistema.. OK está certo, mas o que o parque está a fazer em relação ao corte que está a ser efectuado pelos espanhóis?? Deixo uma foto (na secção de Fotos) do pormenor de um Nebro e uma vista de sobre os nebros que estão na ribeira de Forcaleiro.
francisco outor 17 de abril de 2007
Vou dar a minha opinião. Eu sempre tive a ideia até a leitura no JN e depois o Público, que era proibido abater "Niebros", mas afinal não é! É legal!
Eu não sou contra que se abatam algumas árvores, desde que não seja um abate em massa, desde que os proprietários obtenham um rendimento digno. Agora vende-los por 10 € cada um, bem necessitado devia estar quem os vendeu. A mim sempre me ensinaram em casa e na escola a vender caro e a comprar barato, ou seja criar valor.
Está visto que os Niebros tem um valor considerável porque em Espanha segundo a notícia dos jornais valiam 100€, assim sim, seria compensador abater de uma forma racional algumas árvores.
Ouvi dizer uma vez, que um agricultor de Vila Chã atirou com um machado a cabeça de um elemento da Venatória, porque este o estava o ia autuar por estar a limpar os Niebros. Mas também já ouvi que o Parque pagava a quem lhe entrega-se os terrenos, efectua-se determinados procedimentos, um dos quais era a limpar os Niebros.
Uma polémica igual, aconteceu na Beira Alta em que os Espanhóis vinham comprar as pedras das paredes de dividiam as propriedades, que depois levavam para ornamentar as suas fachadas.
Fico admirado é com o Parque, não deixa construir casas em cimento porque ferem a paisagem, obrigam requerer para o corte de "Carrascos" (Azinheiras), e depois deixam abater Niebros.
Já andei por alguns lugares e há três espécies, que não se encontram facilmente, Freixo, Niebros e Olmos, embora estes últimos tenham desaparecido e voltem a aparecer, mas não resistem muito devido em meu entender às mudanças de climatéricas, fiquei admirado quando vi alguns em Ostia Antiga.
O freixo já é utilizado em alguns locais como árvore de Jardim, mas no planalto Mirandês têm sido abatido sem contemplação. O Parque e outras autoridades nada fazem, mas não se pense que foi só para queimar em lareiras, mas foi também para uma florestação desordenada, e feita por proprietários sedentos de dinheiro.
O Prof. Almendra diz que o Director do Parque muda conforme a cor política. Ele já nasceu com cor política, a sua sede era para ficar no Barrocal em Picote, mas como a Câmara de Miranda mudou de partido, e a Câmara de Mogadouro mudou de PSD para PS, então a sede ficou em Mogadouro.
Portanto a vida parece comandada por partidos, mas não nos podemos deixar comandar por partidos, no fim é tudo igual, e do mesmo partido, ou seja o partido do poder.
Ainda espero vir mais a este debate Prof. Amadeu, para falar do Azeite de Neibro, e de algumas" lhonas cun Niebros que tamien tengo".
Abraços
zé mailito
Ana Maria F 17 de abril de 2007
Não será importante também evocar, particularmente no âmbito dum Parque Natural, o problema que constitui, sem dúvida, a utilização de pesticidas e herbicidas?
Falei, há dias, com apicultores, em Sendim, e comprei-lhes mel, mel das hortas e mel das arribas.
Estão preocupados como nunca estiveram até agora e estariam certamente mais revoltados ainda se a apicultura fosse o único meio de subsistência deles... As abelhas morrem e os enxames estão cada vez mais ameaçados de extinsão. Noutras zonas, como em Espanha, segundo me explicaram, a situação é pior ainda.
Já não sei onde foi que li ou ouvi um dia que a morte das abelhas podia ser premonitória de uma catástrofe que possivelmente pode rapidamente ter incidências também sobre os seres humanos…
Mas uma coisa é certa: os apicultores de Sendim, como em qualquer outra parte, apontam todos como causa directa da mortalidade acelerada das abelhas à qual assistimos hoje em dia, os pesticidas e herbicidas que se utilizam principalmente na agricultura de maneira perigosamente intensiva, exagerada e irreflectida. Até nas ruas, em Sendim, já vi pessoas deitar “remédio” com pulverizadores para tentar destruir e matar alguns punhados de ervas que cresciam (ou tentavam crescer...) entre os paralepípedos ou numa pequena esquina, entre duas paredes... !
Não podem deixar de assustar cada um de nós - sobretudo que ainda há pessoas que não sabem ou (mais grave ainda!) que não procuram estar correctamente informadas pensando ingenuamente que esses produtos são totalmente inofensivos para o homem, as plantas e os animais - os argumentos falsos de total biodegradabilidade que avançam aqueles que fabricam como aqueles que vendem e comercializam esses produtos que não são outra coisa senão veneno.
Mas também as há felizmente que procuram informar-se devidamente e decidem reagir: entre Dezembro e o mês de Janeiro passado, a firma americana Monsanto que produz e comercializa plantas geneticamente modificadas assim como a marca de herbicidas Roundup (a mais vendida no mundo; no entanto considerada como a mais nociva pelos apicultores de Sendim por exemplo com quem falei) foi processada em França, na cidade de Lyon, por associações que consideravam que toda a propaganda publicitária sobre a qual se baseia essa firma era (e continua a ser em muitos países como por exemplo também Portugal) abusiva com recurso a argumentos falaciosos. Não é verdade, por exemplo, contrariamente àquilo que pretende essa firma usando isso também evidentemente como argumento de venda, que os resíduos deixados pela utilização de herbicidas nos solos deixam, como por milagre, de ter incidências e daí também consequências sobre os organismos, todos os organismos, sejam eles quais forem, entre os quais o homem...
Ganharam as associações! A firma foi incriminada e intimada a pagar multas de 15 000 euros a várias entre elas, todas em luta pela defesa e preservação da Natureza e respeito pela saúde pública e diversidade da fauna e da flora.
É o início duma tomada de consciência?
É de esperar que sim mas as iniciativas são certamente ainda muito insuficientes.
A prova: as abelhas que nunca morreram tanto como agora...
É de todas estas questões que um Parque digno deste nome, o Parque Natural do Douro Internacional por exemplo também, se deve preocupar com o objectivo sem dúvida nenhuma de reagir também duma maneira ou doutra sem nunca baixar os braços .
O que queremos: a vida ou a morte?
Há vários sites em francês que dão informações sobre aquilo a que se deu ultimamente o nome de “ Procès Monsanto”;
por exemplo este, sabendo que há mais:
http://www.passerelleco.info/breve.php3?id_breve=153
Ana Maria F 17 de abril de 2007
paralelepípedos!
amadeu 17 de abril de 2007
Oubrigado al Tiu de la Marra i a Carlos puls retratos de nebros, todos mui piompones.
Quanto al PNDI cuido que el faç falta i fui ua cousa buona la sue criaçon. Mas l baláncio que del fago até agora ye mui negatibo, subretodo pul que nun se fizo, anque saba que muitos resultados solo se béien a lhargo prázio. Hai cousas que solo l tiempo ajuda, mas hai outras que ténen que abançar agora i nun beio geitos.
Nun conheço la pessona que stá a la frente de l Parque i nien esso para mi ye l mais amportante, anque seia amportante: que ténen ls gobernos (todos!) feito pul PNDI? I será que este ten sequiera denheiro para mandar canatar un ciego? Nun sei, porque nun stou anformado i talbeç fusse de ampeçar pula anformaçon.
almendra 18 de abril de 2007
Nas "Arribas en flor" esteve a fina flor da política.
Como de costume não faltaram os discursos e os elogios pessoais sempre aos mesmos, para os mesmos e pelos mesmos.
O director do parque estava presente.
O Amadeu Ferreira também.
E eu também, mas a procurar informações para o interesse de Sendim.
Era só.
Álmendra
amadeu 18 de abril de 2007
Ei Zé Chico,
Mira nun sabie que l tiu esse de l PNDI staba alhá. Oubrigado pula anformaçon.
I para que nun haba dúbedas: you nun stube alhá por Sendin, stube alhá por Maria Fernanda i solo por eilha. Ls mius agabones fúrun para eilha i para mais naide i era esso mesmo que querie fazer i que fiç. Cada cousa an sou sítuio i a sou tiempo.
Amadeu
almendra 18 de abril de 2007
Entendi.
Solo nun sei que fui alhá a fazer un tal Calado que de calado nada tenie e que nada mais fizo que agabar-te.
Tu nun tenes culpa. Eilhes alhá sábem.
Zé Chico
amadeu 18 de abril de 2007
Mira, Zé Chico,
You nien sabie que iba a star alhá aqueilha giente toda, até porque cheguei a Sendin ende ua meia hora antes de la sesson. Solo apuis ye que antendi que habie eilhi bárias cousas al mesmo tiempo. I cada un cumbidou quien quijo i you fui cumbidado por Maria Fernanda i nun cumbidei a naide.
Quanto al dr. Fernando Calado, ye simples: ye miu amigo, hai muitos anhos, porque studemos juntos ne l Seminário, éramos de l mesmo anho, de la mesma turma i dambos a dous teniemos la manha de ls teatros i de la scrita, boubices an que you siempre andube metido. Nun beio outra splicaçon i esta ye ua buona splicaçon. Claro que uns agabones, inda que séian de l nuossos amigos i inda porriba se nun stan ne l porgrama, sáben siempre bien. Cumo bés, ye todo mui simples i nun ye l que puode parecer.
Abraço,
Amadeu
almendra 18 de abril de 2007
La splicaçon ye mais que buona. Mas you quando beio muito político quedo algo scunfiado i cumo you muitos mais. Fui buono you dezir l que pensaba. Assi yá stá todo sclarecido. You sei que esso nun serie muito amportante para ti mas cuido que baliu la pena you ser assi.
Por mi sculpa.
Un abraço
Zé Chico
2giga 18 de abril de 2007
Mira Amadeu, fui pena you nun saber que l Dr Calado era tau amigo, carai fui miu prossor ne l curso i assie simpre poderie arranjar anfluencias LOL... (agora que sta na moda falar neilhas),
Mas el ye un bun home, tube muito prazer an conhecer-lo. Ua beç fizo ua sesson de Heipnotismo na classe i fui ua sprencia mui buona i anteressante.
An relaçon al tema, cuido que l que l parque anda a fazer i l que ya se fazie antes de haber parque era l mismo. Preserbar sta na cuncencia de cada un. Se un se lembrar de pegar fuogo a ua ladeira, que faz l parque para eibitar l que ardiu?
Cuido que an Sendin la maiorie de las pessonas ya ten cuncencia de l que hai q fazer i durante anhos las cousas nun demudorun muito por esso digo esto. Agora esto de l parque sirbe de tacho para muitos, ye mais un gabinete cuido you. Se ua persona quejir fazer ua casa nun terreno que quede ne l parque inda que seia junto de l termo nun puode, mirai que l parque ampeça an pie de la casa de Anselmo Felguerias... Son cousas eirriales. Algo sie mas tamin nin tanto. Peç que a todo l custo quiran fazer regras i leis onde nun las puode haber.
Paque? Hai uns que l chaman zonas berdes. Aqui hai uns anhos, nun l passaban la licencia para fazer ua casa, ne l meio de l termo de Sendin, a miu pai, dezindo que era zona berde. Hai boubos para todo, até me dá la risa. Apuis achais que este munda anda bien?...
amadeu 18 de abril de 2007
Pus ye pena Pedro, estas cousas ua pessona sabe-las siempre apuis de tiempo. I inda bien, que tu sós un rapaç que nun precisas dessas cousas, que tu subirtes porriba de toda.
Agoar l Parque, ye mui simples:
- para cumplicar, nó;
- para resolber i ajudar, si;
Até agora acho que ten cumplicado mais que ten ajudado.
Mas cuido que faç falta. Ten ye que trabalhar i bien, a fabor de las pessonas.
Nun bonda tener cuncéncia eicológica. Hai que ir mais loinge, hai que fazer cousas que ua pessona eilha sola nun puode fazer. Agora se ye solo para tachos, esso nó.
almendra 19 de abril de 2007
Hoije hoube ua reunion de l Parque Natural Do Douro Internacional ne l auditório de la Camara de Miranda de l Douro, para todos ls que quejissen ir, para falar, cumo nós eiqui, subre l Parque.
Se fusse ua pantomina qualquiera ls antendidos stában alhá.
Assi stába l diretor i mais dous.
Quin se amportou?
Solo seis i un era de la Cooperatiba. Azar.
Nun ye azar ye boicote.
Nun se deixa fazer para beníren mais tarde cumo salbadores i antendidos.
Mas cuidan que ls outros son burros?
Diretor, mantente firme i diç a esses cobardolas que scríben a las scundidas que apareçan.
Zé Chico
francisco outor 20 de abril de 2007
Como hoije bau a screbir causas de l´alma, scribo a la noussa moda, dizen-se melhor i d´outra maneira.
Yá fui dito para que serben ls nebros, mas inda falta ua, que ye L´Azeite de Nebro.
You i Amadeu yá habimos falado del aquando de las oraciones.
Bou-bos anton dezir cumo se faç, anbora you nunca l tubi-se feito.
Para anpeçar a falar nesto bou a falar só un cachico de stória que nun anreda muito.
Quando Amadeu falou de las oraciones que eran ausadas para benezir las malzinas, i diç l a un cierto momento "las pessonas staban antregues a ie-lhás", seri como miu abó se encuntrarie a mais ou menos cinquenta anhos.
Mi mai, tenie uas anpisnas que nul salien, i anton alhá l´andicorén que Azeite de Nebro serie l rémedio para essa malina, i fui.
En Sendin nun habi quien l fazi-se na altura.
Esse Azeite era ausado palas cabras para currar nun sei que duença. Miu abó alhá l deziren que en Picoute l´abie. Agorrou l camino, i alhá un cabreiro l dou uas scuralhas. Mas nun deixou de l perguntar como se fazi, i l cabreiro ou outro qualquira nun sei alhá l splicou como se fazie, que ye mais ou menos l que bou a deixar a partir d´agora.
Buno tien que se buscar un nebro que seia femia, i arranca-lo, la parte de la raiç era l´andicada. Las femias de ls nebros conheçem-se al loinge, tenén la rama mais rala e boulta al parabaixo i se agarrar-des la rama na mano nun pica ou pica menos, l tierra al toro ye mais calida.
Adepuis de la cepa del nebro star bien seca, ai que la cortar en cabacas mui finas tan gordas como la foulha de ua nabalha, l anchó será la ferramienta andicada palas cortar, fazer ua fornada lhiba un die, antre l fazer i cortar las cabacas.
Adepuis tenen que se meter nun cantaro de barro sien star furado, culas cabacas bien aperchacadas. Na boca del cantaro abi que tercear las cabacas quando se chega al fin para que estas nun se caian, l cantaro ten que quedar cola boca para baixo para que l´Azeite sala, sien star tapado.
Adepuis anprubisa-se un murilho. Miu abó tenie ua banheira de zinco furrada no culo onde se ponie l cantaro de boca para baixo, e dous tijolos seguraban la banheira.
De seguida abi que poner palha a arder la boulta del cantaro durante algues horas mas de forma moderada. Las cabacas sudaban, i butaban anton l´azeite, cada fornada nun botaba mais que dous frascos de xarope, l liquido era algo spesso i de la cor del Betadine, ye de adimrar como un palo seco como la mirra inda botaba aqueilho.
Mas pudi dezir, anbora tubi-se pouco mais de dize anhos l´última beç quel bi fazer passa-me muitas bezes pola cabeça aponer-me faze-lo.
Algues furan las pessonas que apareciren cun gangrenas de doenças de pile, que miu abó currou como tiu Paulino Chan, tiu Marcelino de Camino Prado i la mulher di tiu Eiduardo Aleixo, que you melhembre.
Quando li la nóticia de ls Spanholes que l´auzabén para cosmetica, buno esso sera para perfumes, se nó cheirai un Nebral e bede que bono ye. Mas tamin será ausada na medicina, lhougo comparei ua cousa cun outra.
Abraços
zé mialito
Ana Maria F 20 de abril de 2007
I se essa porparaçon de que nos rebeleste l segredo, Zé, fusse nada mais nada menos que la célebre poçon mágica tan procurada?! Nun ye bizgo afinal l’angrediente principal mas azeite de niebro... A mi tamien me parecie!
I pulos bistos, l respeitable druida de l’aldé: bais a ser tu. La tue sabedorie ye mui grande! Inda debes de tener mais outras receitas an reserba !
Mas quien caiu ne l caldeiron quando inda era pequeinho i yá nun precisa de la beber la poçon mágica? Quien?
almendra 20 de abril de 2007
Goatei de ler l que screbiu Zé subre l azeite de nebro.
Mie mai sabie todas las rezas, chás, xaropes, pomadas i mil i un remédio i you quedei cun muita de la sue sabedorie.
L azeite de nebro era ua de las sues receitas i you cheguei a faze-lo.
Todo l que deziste stá cierto, solo acrescento que l nebro ten que apanhar sol todo l die.
Para aparar l azeite usaba en beç de ua banheira de zinco un barrenhon de barro.
Inda me bou a animar a fazer un pouco.
Almendra
francisco outor 23 de abril de 2007
Para quien gousta de musica i de la naturaleza. Yá reparestes naqueilhes dies de berano en que dá para fertir un oubo en riba de ua penha. Punei-bos nu fondo de ua ladeira cun nebreos i oubi cantar la Chichara, anda que nunca se cansa se fazer aquele barulho ansurdecedor...zezezezezezezezezeze.
Quin ten uas gulas assi?
Se nun fussen ls nebros onde se scundie la Chichara!
Abraços
zé mialito
Passareiro 23 de abril de 2007
éi ZE as chicharas é bonito e cantao bem mas éu prefiro as formigas mas em sendim ate apareçe que à poucas e a respeito dos nevros se dessem laranjas de sertesa que as arribas nao estabao assim
espero que me comprendas e deves conheçer a cançao da chichara e a formiga
Antonho Peichareiro
francisco outor 23 de abril de 2007
À Antonho ua formieca poucos subiacos poude lhebar pal celeiro, duas yá lhiban algue causa, e três mais lhibán, un ciento de certeza que enchen l celeiro. A las bezes quando tenemos que parar, i para nun pensar en muita causa tenemos que aubir la Chichara, se calhar par mus squecermos que nun fumos formia, ou para ganhar ganas de ser formia, nun sei!
Las arribas se dissen laranjas tamien nun era facele, porque ye preciso andar na posição de nubenta graus, por esso yé que un home nunca stá bien.
Senhor porsor Almendra se stubir na sposição de botar acá para fora essas receitas todas, tamien tien un acunpanhante. Stou na sposiçao, assi cumo faziren palas oraciones puden fazer pala divulgaçon dessas malzinas.
I eiqui habi muito mais a dezir.
um abraço
zé mialito
almendra 24 de abril de 2007
Las receitas qualquiera die yá ampeço.
Mas L Parque yá fizo ua cousa buona que fui un libro cun todas las plantas "aromáticas e medicinais" de l parque.
Del nebro diz que sirbe para muita malzina.
La essência de nebro en alcol sirbe para sfregar ls zinolhos i ls pies puis faz bien al rematismo.
Mas un die tenemos que screbir todo, puis al libro fálta-le muita cousa.
Las pomadas tamien ye amportante.
Un abraço
Zé Chico
francisco outor 24 de abril de 2007
Buno onde poderei adquirir esse lhibro?
Pus queri saber l que diç del Finolho, que ye l que me ten salbado à muitos anhos.... D´outras tamin tengo coriosidade. Era ber l que l lhibro ten i adepuis quin soubir toca a botar para foura para quien quejir outelizalas que l faga tamien.
zé mialito
almendra 24 de abril de 2007
Ye de l ICN (Instituto de Conservação da Natureza), la eidiçon.
L Parque Natural de l Douro Internecional en Mogadouro debe tener.
You tengo un que te ampresto.
Quando benires a Sendin ye solo dezir.
De l finolho diç que ye ( carmativo, digestivo, expectorante, galactagogo e vulnerário). Esto parece-me algo cumplicado.
Mas usan-se las semientes la raiç i las fuolhas.
Sírbe para ls antestinos, l stómado, l figado.
L libro fui feito por antendidos en palabras caras.
You quaisque sei todas las malzinas yá te splico melhor, se quejires.
francisco outor 24 de abril de 2007
Oubrigado, bau a precurar se nun le ancuntrar pido-bos-ló para ler.
You sien ler i cierta la repousta, yá muitos anhos que nun poudo pasar sien l. La primeira beç que me passou l mal, unhas canhicas mulidas que ancuntrei en Santa Marina yá la borda de l Natal fazirén me passar la malina, zde ende para cá nunca mais passo sien apanhar un feixe tol anhos.
Mas para alhá desso miu abó botaba-lo siempre no lhagar quando tenie l bino a ferber.
Neste tiempo, se repardes stá guapo i fresco ls ciganos apanhanban-lo para fazer l caldo. Adepuis ls Aldianos dezin que ls ciganos durabén muito porque comin caldo de finolho.
Las garafas d´Aniz tamin traien ua canha que creio que ye finolho, conhecido tamin por Funcho i yerba doce.
zé mialito
almendra 25 de abril de 2007
Yá mais de 15 dies que todas as manhanas l miu desaiuno ye chá de finolho.
Ls chás son buonos i las malzinas tamien i anté las rezas. Mas ten que se saber bien l que se debe fazer.
Hai doutores que fázen muita falta, mas tamien ls antendidos en malzinas puoden fazer muito por la salude de las pessonas.
You puodo falar por que sei.
Un abraço
Zé Chico
francisco outor 25 de abril de 2007
Mirai haber l que diç del ramon de ls fresnos? I de l carvalho. De l ramon you quedei de boca abierta. I peç que nun aí melhor para estas doenças modernas del sangre.
zé mialito
almendra 26 de abril de 2007
De l frezno diz que sirbe para "reumatismo, tensão arterial, dor de cabeça, diabetes, má disposição e rins". You l que sei por la pratica ye que ye buono para la tensão i para la delor de cabeç se for de tener la tensão alta. Faç bien al rematismo, mas ten que se saber fazer l chá i l unguento para sfregar. L chá faç mui bien als renhones, bebe-se três bezes al die i debe-se beber muita auga.
De l carbalho nun diç nada, mas ye ua planta que pouco sirbe para las malzinas porque hai outras melhores.
La yerba de San Reberto ye mui buona para eibitar las tromboses. Un copo desse chá todos ls dies faç mui bien.
Cada un debe saber las sues malinas, nun bamos a tomar de todo.
francisco outor 26 de abril de 2007
Anton quedai a saber qe l de Carvalho dá para quien sufra de Hemoroides. El fresno ye buno tamin pal Quelestrol.
Mas nun bale la pena screbir eiqui mais sobre esto.
Se alguin quejir saber dalguns chás que pergunte, you sei para serben alguns e podo dezir:
-De oulibeira;
- L Bormelheiro,
- L de Fulha de cepas tintas;
- L de salgueira (yá muitos anhos que me acompanha),
- L de Ortigas,
- Yerba de princepe.
- L de poleijos;
- La flor de nobeleiro
- Sei dun charope para quien fur capaç del boer que lhimpa ls bronquis, l que nun ye facele bebelo.
Sei de mais algun mas de plantas que nun hai por alhá, mas ai-las por onde ando.
Mas debe haber porende muita gente que sabe muito mais, era buno fazer eiqui un reportório se oubir buna bontade.
zé mialito