SENDIM EM LINHA SENDIN
Gramática mirandesa

Scrita i assentos

Casos de scrita an mirandés

Amadeu Ferreira2006Ber la licion anteira ne l curso →

Bamos a tratar de alguns casos de scrita, anque puodan ser tratados noutras perspetibas. Las listas de palabras que son apersentadas nun son cumpletas, mas a modo de eisemplos.

L prefixo mirandés z- corresponde al pertués des-. An ciertos casos, aquel prefixo diç-se ç-

Usa-se la mesma scrita mesmo an casos an que nun se puode dezir que aquel ampeço seia un prefixo.

- L prefixo z- scribe-se antes de bogal ou de las cunsonantes b, d, g, l [lh], m, n, r.

zabafar
zacupar
zamparado
zancaminar
zanganhar
zeigual
zeiludir
zenhar
zistir
zoulhado
zounesto
zbalido
zbantaige
zabarato
zbiar
zbintura
zbio
zbocado
zbolber
zbotar
zbrabar
zbulhar
zdentado
zdita
zdrobar
zgalhar
zgastar
zgrácia
zgramar
zgranar
zgraniçar
zgusto
zleixado
zlentar
zlhabado
zlhaçar
zlhadrar
zlhigado
zlhingado
zlhumbrar
zlido
zlhumbrar
zlocado
zmaio
zmamar
zmedido
zmesurado
zmintir
zmoler
zmuntar
znaturado
znibelar
znorteado
znudo
zranhuenhado
zrigulado
zrobar

- L prefixo z- diç-se i scribe-se ç- antes de las cunsonantes c, f, p, q, s, t.

çcalço
çcansar
çcarambinado
çcargar
çcascar
çcoincido
çcoser
çcubierta
çcunfiança
çcuntar
çfaiar
çfalhecer
çfazer
çfechar
çfeita
çferrado
çfile
çfolhar
çfruitar
çfraldado
çpedida
çpesa
çpormober
çporto
çprebenido
çpregar
çprender
çprézio
çpreziar
çpuntar
çquelorado
çquilar
çsalar
çsalado
çtapado
çtaque
çtelhar
çtemido
çtemprado
çtezar
çtino
çtorronar
çtrabar
çtrunfar

- Tamien las palabras ampeçadas por dis- an pertués, se scríben an mirandés cun ç-

çcreminaçon
çcuçon
çcurso
çcursar
çcutir
çcutidor
çcutimiento
çfraçar çparate
çpensa
çponible
çponer
çpuosto
çtáncia
çtinguir
çtrair
çtrebuir
çtrito

- Las palabras ampeçadas por di- [que, an mirandés, l mais de las bezes, se diç de-] ou de-, se scríben cun ç-, ousando-se ende mais las dues formas cumo an çclarar / declarar, çfamar / defamar, çfender / defender, çfrente / defrente, çfrençar / defrençar.

- Casos speciales

Palabras an que mesmo nun aparecendo nanhun prefixo des- la simpres perséncia desse grupo lhieba a que se diga z-, anque se puodan ousar las dues formas:

desde > zde

desde que > çque / deç que

desde inda > zinda / zdinda

despuis / depuis / adeqpuis > çpuis

La forma es- átona nunca se usa an mirandés an ampeço de palabra, mas solo s-

sbalido
sbarrar
sbarrulhar
sbeijar
sboucelhar
scampar
scangar
scarabanada
scassidade
scatrapulhar
scoba
scochar
scuitar
sfarelar
sfergante
sfregar
sganganido
sgoda
sgueirar-se
slubiar
slúbio
smagar
smelmar
smola
smoler
smoucar

smundungar
snocar
snubrinar
spabilado
spadielha
spalda
sparbar
sparrielha
sparrufar
spertar
speto
spineiro
spirolhar
squadrie
squecer
squermenta
squierdo
squila
squineira
staca
stada
stadulho
stalhar
stancar
stender
stercar
sternogar
stiar
stielha
stima
strada
streilha
strena
stuque

Nota: ls solos casos que eisísten an mirandés ampeçadas por es- tónico, son ls seguintes: esse, essa, esso, esta este, esto.

La scrita de an- i am- an ampeço de palabra

An mirandés nun hai palabras ampeçadas por en- i em- ou in- i im- átonos i antes de cunsonante, yá que todas essas palabras ampéçan por an-.

Ls eisemplos dados a seguir, solo por mais facelidade de antendimiento, tóman l pertués cumo termo de acumparança.

- Palabras que ampéçan por en- em- átono an pertués i por an- an mirandés:

ambelope ambolber ambenenar
ambora
amprego
ancubierto
ancantar ancolher
anforcar
anformar
anganhar
angenheiro
angulhir
ansinar
antender
anterrar
antrada
antregar
anxugar

Un bun eisemplo ye l berbo antrar que demuda la scrita cunsante la sílaba d’ampeço seia tónica ou átona.

Persente de l andicatibo: entro, entras, entra, antramos, antrais, éntran.

- Palabras que ampéçan por in- ou im- átono an pertués i por an- an mirandés:

ambeija
ambentar
ambestigador
amportante
ancapaç
ancierto
andicatibo
andústria
anfáncia
anfeliç
Anglaterra
anglés
anjusto
anscriçon
anteiro
antençon
anterbalo
anternacional

Un bun eisemplo ye l berbo anchir que demuda la scrita cunsante la sílaba d’ampeço seia tónica ou átona:

Persente de l andicatibo: incho, inches, inche, anchimos, anchis, ínchen.

Ditungaçon an ei-, an ampeço de palabra

An mirandés nun hai palabras ampeçadas por e- ou i- átonos, yá que todas essas palabras ditóngan an ei-

- Palabras ampeçadas por e- [ou he-] átono:

eicelente
eicologie
eidiçon
eiducaçon
eificaç
eilástico
eilegante
eileiçon
eimenda
eimoçon
einerbar
einocente
eiquipa
eipístola
eisame
eisemplo
eisército
eisigir
eisistir
eiternidade
heibreu
heireige
heirói

- Palabras ampeçadas por i- átono:

eidade
eideia
eigreija
eigual
eilustre
eimaige
eimitar
eimortal
einemigo
einútele
Eitália
eitaliano

Hai algues palabras que admíten dues formas:

eibangeilho ou abangeilho;

eimbierno ou ambierno;

einfierno ou anfierno;

eirmita ou armita;

eirrar ou arrar;

eiterno ou aterno.

Ditungaçon an ou-, an ampeço de palabra

An mirandés nun hai palabras ampeçadas por o-, u- i eu- átonos, yá que todas essas palabras ditóngan an ou-

- Palabras ampeçadas por por o- [ou ho-]átono

houlandés
houmenaige
houmildar
houmilde
hounesto
hourtelana
hourtica
oubedecer
oubeilha
oubeiro
oubrar
oubreiro
obrigaçon
oubrigado
oucasion
oufecial
oufénsia
oufício
oulhagueiro
oulibeira
oulor
ouparaçon
ouparar
oupenion
ouracion
ourbalheira
ourdenado
ourdinário
oureilha
ourganizar
ouriegano
ourige
ourtuonho
ousmar
ouxigénio

Destes casos cuido que debe de quedar de fuora la palabra hotel [inda que se diga houtel], yá que ye a modo ua palabra ounibersal.

- Palabras ampeçadas por o- [hon-, om-, on-]i u [un-] nazal átono, inda que Neste casos tamien se use la scrita sien ditungaçon

hounrado
hounradeç
oumbreira oundeado
oundeoso
ountaça
ountado
ountar

- Palabras ampeçadas por u- [ou hu-]átono

houmano
houmilde
houmildar
ounhar
oubica
ounibersal
ounibersidade
ounion
ounir
oupir
ourbanismo
ourdir
ourtiga
ousar

- Palabras ampeçadas por eu- átono

oucarestie oucalito Ouropa ouropeu outanázia

Las palabras ampeçadas por au- átono, an regra ditóngan an ou-

oudácia
oudaç
ouditório oumentar
oumento
outarca
outarquie
outonomie
outoridade

Destes causos cuido que dében de quedar de fuora todos ls cumpuostos de la palabra auga, yá que todos manténen un assento secundairo que acunseilha a mantener la scrita cun au-: augachado, augachal, augaçada, augadeira, augadielha, augado, augamiento, augar, augardiente, augarielha, augarito, augarraç, augazileiro, augueira.

Nas palabras ampeçadas por ui- átono tenemos ls seguintes casos

outabado, outabar uitenta, uitocientos

18 de Nobembre de 2006

Amadeu Ferreira

↑ Arriba

Ls assentos an mirandés (1)

Amadeu Ferreira2007Ber la licion anteira ne l curso →

La Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa trata de ls assentos nas páiginas 26-27. Ende stá dezido l eissencial, que eiqui bamos a seguir. Mas houbo algues modeficaçones cula Purmeira Adenda, quanto a la fin de l assento circunflexo ne ls ditongos crecientes, que eiqui tenemos de lhebar an cuonta.

Esta licion resulta de l que se diç na Cumbençon cul que se dixo apuis na sue Purmeira Adenda. Assi i todo, cuido que hai causos que merecien nuobo studo i mais zambolbida seluçon. Dende que alguns de ls causos que eiqui bou a deixar mais séian un nuobo punto de salida para repuostas mais adelantradas que un die puodan ser çcutidas.

1. Assentos i outros sinales gráficos an mirandés

An mirandés solo s’usa l assento agudo ´.

Puode-se ousar tamien l til ~ cumo marca gráfica, mas solo cula sequéncia ũa, nas palabras ũa, algũa, dũa, ningũa, niũa.

La Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa, tenendo an cuonta que l ~ nun aparece porriba la letra u ne ls botones de ls cumputadores, aceitou que se screbira sien ~. Assi, la scrita deste sinal depende de cada pessona.

Apuis de la Purmeira Adenda a la Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa nun hai palabras cun assento circunflexo ^ [que era ua marca gráfica de bogal cerrada]. Anque haba zaparecido esse sinal, las segundas bogales de ls ditongos crecientes ie i uo, nas tierras adonde se dízen, cuntínan a ser cerradas.

2. Percípios subre l’assentuaçon an mirandés

La Cumbençon Outográfica de la Lhéngua Mirandesa pon trés ourientaçones percipales quanto a l’assentuaçon:

- reduzir ls assentos al mínimo;

- quedar lhougo a saber qual ye la sílaba tónica;

- quedar a saber la bogal tónica.

3. Regras de assentuaçon an mirandés

3.1. Ténen assento las palabras agudas [que ténen cumo tónica la última sílaba] acabadas an –a(s), -e(s), -o(s).

Aperséntan-se a seguir listas de eisemplos de cada un desses causos.

- Palabras agudas acabadas an -a(s):

- á, acá, acolhá, además, atrás, bá, bichá, dá, datrás, há, lhebará, más, muitá, oulá, ouxalá, quantá, trás, trés, yá, xetá.

A esta lista tenemos que acrecentar las formas berbales de l feturo de l andicatibo, na 2ª i 3ª pessonas de l singular, i algues formas de la cunjugaçon pornominal. Eis.: lebarás, lhebará; screbirás, screbirá; scolherás, scolherá; lhebá-lo, sacá-lo.

Eiceçones: monossílabos que nun séian tónicos nun lhieban assento: a, la(s), na(s), pa, pra.

- Palabras agudas acabadas an -e(s):

- abecé, aldé, alrobés, anglés, arnés, arreché, assemblé, barranqués, café, haré, cinués, Einés, fé, fragués, goulés, Jesé, lhionés, més, mirandés, pedrés, pertués, rés, rolés, saiagués, scalhabrés, sendinés, terruntés, tremés, trés.

Bárias formas berbales síguen la mesma regra: dé, tené-lo.

Eiceçones: monossílabos que nun séian tónicos nun lhieban assento: çque, de, le(s), me, ne, que, se, te, zde.

- Palabras agudas acabadas an -o(s):

- abó, belhó, bó, bós, ló, nó, nós, oulhó, robó, senó, só, sós, xó.

Eiceçones: monossílabos que nun séian tónicos nun lhieban assento: bos, lo(s), mos, no(s)

3.2. Ténen assento las palabras grabes [que ténen cumo tónica la penúltima sílaba] acabadas an –ç, –r, -n. Estes causos son eiceçones a la regra 6, yá que la palabras que acában desse modo son quaijeque siempre agudas. Por esso, ls eisemplos son mui poucos, i you solo çcubri ls que stan a seguir, quanto a palabras acabadas an -ç i an -r:

- palabras acabadas an –ç: lápeç;

- palabras acabadas an –r: cárter, néctar;

- palabras acabadas an –n: álbun, ámen, ampécen, cánten, póngan... i muitas formas de la terceira pessona de l plural de alguns tiempos berbales].

3.3. Ténen siempre assento las palabras sdrúxulas [que ténen cumo tónica la antepenúltima sílaba] afuora ls causos an que la tónica seia un ditongo creciente –ie- i -uo-.

- águila, almorródia, ambálido, áncora, anfáncia, ansénsio, anúncio, anxúndia, bágamo, baláncio, bárrio, batifúndio, bózio, brício, bárdio, bérrio, béstia, bóbeda/bóbida, cántara, carátele, cencérria, cúmio, cuncéncia, cúscaro, çprézio, décima, defénsia, defícele, defréncia, díbeda, dóndio, dúbeda, dúnia, einútele, eipístola, eisército, einútele, eitália, fácele, falhéncia, fário, fedúcia, gábia, gáçpia, ganáncia, géstio, grácia, íntemo, Júnio, justícia, lhéngua, lhúria, márcio, mantenéncia, matáncia, mazmárria, nacéncia, nérbio, oudácia, óndia, ouiditório, pítula, porbíncia, précio, príncepe, próssimo, rábia, sámbano, séstia, sítio, slúbio, trúbio.

3.4. Anque la Cumbençon Ourtográfica nun fale deilhes, hai que çtinguir na scrita ls causos an que dues bogales seguidas nun fórman ditongo. Para esso cuido que l melhor ye poner un assento nas bogales –e- –i- i –u- tónicas quando nun fórman ditongo cula bogal que stá atrás:

- adaínha, bruído, buí [de l berbo buer, çtinto de bui, animal] caí, caída, çtraído, juíç, juízo, ladaínha, perjuízo; an general muito partecípios passados: çcaído, çtruído, derruído;

- biéç, diéta i fiél [çtinto de fiel, uorgano de l cuorpo];

- biúbo/biúdo.

3.5. Nun lhieban assento las palabras, séian agudas, grabes ou sdrúxulas, an que la sílaba tónica ye l dítongo creciente –ie-, i –uo- [ber eisemplos an 4.1., 4.2. i 4.3., de la licion a seguir].

3.6.Nun lhieban assento las palabras agudas acabadas an –ç, -r, -l, -n, -i(s), -u(s), -ie(s), -ue(s) [ber eisemplos 4.1., de la licion a seguir].

3.7. Nun lhieban assento las palabras grabes acabadas an a(s), e(s), o(s) [ber 4.2., de la licion a seguir].

21 de Márcio de 2007

Amadeu Ferreira

↑ Arriba

Ls assentos an mirandés(2)

Amadeu Ferreira2007Ber la licion anteira ne l curso →

(cuntinaçon de la licion 019)

4. Cumo saber adonde stá la sílaba / bogal tónica an mirandés

4.1. Las palabras acabadas an –ç, -r, -l, -n, -i(s), -u(s), -ie(s), -ue(s) ténen cumo tónica la última sílaba – palabras agudas -, afuora ls causos de 3.2.

Aperséntan-se a seguir listas de eisemplos de cada un desses causos.

- Palabras acabadas an -ç:

acideç, alferç, algoç, ambalhideç, amperatriç, ancapaç, andaluç, aniç, arroç, atroç, beç, belheç, berniç, biubeç, boç, calantriç, capaç, cartaç, chafariç, cherriç, cruç, dieç, drobeç, dunzelheç, dureç, eificaç, faroç, Felç, felhoç, feliç, gaç, giç, goraç, hounradeç, Infainç, juiç, lhuç, madureç, matriç, menineç, nariç, nineç, nuoç, oudaç, ougarraç/augarraç, paç, paçpalhaç, paiç, peç, Perç, perdiç, Pirç, prenheç, raiç, rapaç, rascapeç, talbeç, teç, urç, xadreç, xiç.

L mesmo bal pa las formas berbables que acában an –ç, cumo diç i fiç.

- Palabras acabadas an -r:

abenir, acusador, alcacer/alcacel, alredror, amor, anferior, arador, balor, bendimador calor, cantador, colher, delor, doutor, fabor, falador, lhabrador, lhar, maior, mulhier, mundador, oulor, oupor, outor, palumbar, pecador, pior, por, porsor, reissenhor, segador, senhor, smoler, superior, telar, tenedor, trabalhador.

L mesmo bal pa las formas berbales acabadas an –r: todos ls anfenitibos ampessonales i la 1ª pessona de l singular de l anfenitibo pessonal i de l feturo de l cunjuntibo.

- Palabras acabadas an -l:

abelhanal, abril, adil, al, alhal, almendral, andebidual, anfernal, anfiel, animal, antestinal, anzuol, aquel, arachal, arzinal, atual, azul, batismal, berdial, bogal, bornal, cabanhal, canal, candial, candil, canhal, caracol, carcanhal, carril, cebil, cordel, creminal, cultural, cumbibial, çtrital, daquel, debinal, del, dunzel, eidial, eigual, eileitoral, eimortal, eissencial, el, fardel, frol, funil, gabelhal, gentil, global, lhibaral, lhagrimal, lhençol, lial, machinal, maçanal, maioral, mal, mandil, marfil, miel, mil, muradal, nabiçal, nacional, natural, nel, nial, normal, oubal, oufecial, oural, oureginal, oulhal, outibal, outonhal, papel, pardal, pascoal, personal, piel, pinheiral, pul, pula, regional, Sabel, sal, semanal, sexual, social, sol, spanhol, special, tal, testual, zeigual.

- Palabras acabadas an -n:

acabaran, abiaçon, açadon, açafran, acupaçon, acusaçon, agrelhon, aldrujon, algun, alicran, alperchin, anjaçon, anton, antreten, atun, baron, bedun, Belen, bien, binten, boucin, cachachin, capitan, carreiron, claron, coraçon, cumben, carreiron, chinchin, colharin, çarafin, deboçon, dragon, dun, duracion, ferrian, ferron, fertun, figuron, fin, fincon, formon, foucin, fulhin, gabelhon, gabilan, galan, galardon, galaton, guardian, jardin, Jarusalen, lhatin, lhion, marcacion, maron, mastin, mirandun, mulon, munton, nien, niun, ouraçon ourientaçon, pan, peciçon, perdigon, pimpin, pimpon, precion, quemun, quinan, rachon, renhon, ruin, san, Santaren, sartian, scarranchin, sertun, tan, ten, un.

-Palabras acabadas an -i(s) [ou an -ai(s), -ei(s), -oi(s), -ui(s)]:

– i(s): assi, dalhi/deilhi, eilhi, aqui/eiqui, daqui/deiqui, mi, oubi, porqui, puli/pulhi, rui, si, ti;

– ai(s):andai, carai, mai, pai;

- ei(s):delei, dirreis, lei, porquei, rei;

- oi(s): caboi, cascaboi, heiroi;

– ui(s): adepuis, apuis, bui, çpuis, mui, rui.

Eiqui cáben tamien las formas berbales acabadas an –i: comi, cantai, amei, fui, etc.

- Palabras acabadas an -u [-au (s), eu(s), -iu (s), -ou (s)]

- u(s): baju, bru, caju, çu, peru, pus, tu, baju.

- au(s): bacalhau, bau, calhau, Charrau, degrau, gau-gau, lhafrau, quinau,

- iu(s):adius, algarbiu, calafriu, dius, fastiu, feitiu, fetiu, friu, gentiu, judiu, miu, nabiu, niu, riu, selumbriu, senhoriu, tiu. I las formas berbales acabadas an -iu-

- eu(s) – ateu, berceu, beu, camafeu, chapeu, fideu, heibreu, ouropeu, pigmeu.

- ou(s): dous, ou, sou, tou, you, amou, belou, cantou... I outras formas berbales assi acabadas an –ou.

- Palabras acabadas an -ie(s):

– abadie, abarie, abemarie, alegrie, alergie, algarbie, die, anfermarie, bacie, balancie, cuntapie, einergie, fantesie, judie, lotarie, magie, maiorie, Marie, mie, pie, selumbrie, senhorie, strepie, tenerie, tie.

Todas las formas berbales acabadas an -ie-, de l amperfeito de l andicatibo i de l cundicional. Eis.: amarie, darie, screbie, screbirie, ponie, ponerie, tenie, tenerie.

- Palabras acabadas an -ue(s):

- algue, dues, nanhue, rue, sue, tue.

4.2 – Ténen cumo tónica la penúltima sílaba – palabras grabes -, las palabras ende assentuadas [ber 3.2.] i inda:

- palabras grabes acabadas an a(s), e(s), o(s), a nun ser que téngan assento noutra sílaba:

- able, aceinho, acerca, acre, aila, aigla, açucre, agre, aire, ala, andeble, antre, anxame, apeias, auga, baca, beche, benairo, biaige, brime, caçurro, camboio, camino, campanairo, canhiça, canho, cenceinho, cunda, çafra, çamorano, çanchina, çanco, çapato, çaranda, çcalço, çcarga, çcriçon, çcuçon, çcuido, çculpa, çcurso, çfeito, çforra, çoco, çpacho, çparate, çpoijo, çquila, çubiaco, çumo, çupapo, çuquete, çurriago, dantes, debrebe, deble, deimingo, dende, deseio, diabro, dino, dito, doble, dosa, doutrina, dreita, dreito, drento, egre, eibado, eidade, eigreija, eilha, eilhes, eilustre, eimaige, eimoble, einauga, eipopeia, eiquipa, eirmita, eisame, eisemplo, eiternidade, eiterno, eixe, ende, esso, esto, faba, faceira, falhisca, faquita, fermoso, ferruge, filo, finolho, fixa, fogaça, foia, folhaige, fraile, frezno, friura, froixo, furco, galhina, garabato, garaige, garbanço, garunhas, geriboila, gorra, gralho, grilho, guapo, guedeilha, guincha, guira, gusto, heireije, hoije, heiroico, home, houmano, hourrible, inda, ingre, isso, isto, jaleco, jinela, jogo, junta, juntouro, jura, lhaço, lhado, lhadronaige, lhama, lhana, lhargo, lheira, lheuga, lhienço, lhibro, lhino, lhuna, lunjura, maça, maçana, madrina, maleitas, malina, malzina, mandilete, manha, manhuço, mano, manolho, maquila, marrana, mauga, medonco, mensaige, molino, mona, mora, miles, mofo, moreno, moucho, munha, naide, nalga, narça, nembro, nubre, nubrada, nubrina, nuite, ouca, ouxado, pala, palabra, palo, palomba, pana, panho, parba, peco, peine, peinha, pelaige, pelo, penca, perro, pila, pocho, probe, queiso, quiço, raba, racha, raia, ralo, rana, ranco, raposa, rebo, reilha, reina, relica, releixe, reloijo, remolino, rodo, rojura, rosairo, runquido, sano, salude, sanja, sarta, sartigalho, sbalido, scapada, scarabanada, scarranchas, scoba, seclo, seno, senreira, serano, sgoda, sgueilha, silbote, smola, soto, spalda, speto, spina, spinaço, spineiro, squadrie, squila, squineira, staca, stada, stadulho, strada, stube, stuque, taxe, uba, uito, xabon, xara, xefe, xordo, zambunho, zinolhada, zinolho.

- palabras que téngan ls ditongos –ie- i –uo- na penúltima sílaba:

- abierto, alguien, amarielho, andependiente, anhiego, anielho, antierro, ariesta, augardiente, azariego, bacielho, baliente, beraniego, bielho, bien, bienbenido, bieldre, biendo, bientre, biespera, boubielha, burrieça, caliente, canielha, capielha, carrielho, castielho, ciego, cielo, ciento, cierto, corriente, costielha, dieç, diente, duzientos, eimbierno, fazienda, ferramienta, fierro, fiesta, giente, grieta, lhiebre, lhienda, lhiendre, maçanielha, maçcarielha, manielha, martielho, miedo, miel, mielgo, mierla, morcielha, mulhier, niebe, niebro, nieto, nobielho, oufierta, ourielho, ourdebielha, ourielho, ourrieta, paniego, parabienes, patrielhas, pertendiente, pieça, piedra, piel, pierna, portielho, pumiento, qualquiera, quieto, quien, quienquiera, quetobielho, rabadielha, rebielho, reciente, relhuziente, renozielha, riestra, rodielho, semiente, sequiera, siempre, sienes, sierra, siete, spadielha, sparrielha, squierda, tamien, tarabielho, teniente, tenrielha, termienta, tiempo, tienda, tienro, tierra, tiesta, trezientos, zanquieto;

- almuorço, ambuolto, ampuosto, ancuolhas, antruolhos, biuola, biruolho, buolta, buono, buosso, buosta, cachuola, caçuola, carniçuolo, carriuola, castanhuolas, chuobe, chuoco, ciguonha, cumpuorta, cuolho, cuolmo, cuonta, cuorbo, cuorda, cuorno, cuosta, çpuosto, çuola, duolo, duonho, fuogo, fuolha, fuolhe, fuonte, fuora, fuorça, fuoro, fuorte, guola, huorta, huorto, muola, muolde, muolo, muordo, muormas, muorte, muorto, muostra, nuobe, nuobo, nuoç, nuolo, nuora, nuosso, perpuosta, pessupuosto, Pruoba, puolo, puonte, puorco, puorta, puorto, puosse, puosta, puosto, queluobra, raiuola, rebuolta, recuolha, renuobo, repuosta, resfuolgo, ruoca, ruodra, Ruolos, scuola, scuolha, sfuorço, spiruolho, subrepuosto, suogro, suola, suolo, suolto, suonho, suorte, triçuolho, triuola, truono, tuoro, tuorto, tuosse, uobo, uoco, uoçca, uolho, uolmo, uosso, zambuolto.

4.3. Ténen cumo tónica la antepenúltima sílaba – palabras sdrúxulas -, las palabras cun assento nessa sílaba [ber 3.3.] i inda:

- las palabras que téngan ls ditongos –ie- i –uo- na antepenúltima sílaba:

- biespera, morciegano, niebeda, ouriegano. I bárias formas berbales de alguns berbos cumo lhiebemos.

- huospedo, uorfano, uorgano. I bárias formas berbales de alguns berbos cumo puodamos.

30 de Márcio de 2007

Amadeu Ferreira

↑ Arriba

L testo de las liciones i de las repuostas ye de Amadeu Ferreira, ne l curso de lhéngua i cultura mirandesa de l SAL (2006–2008).

Ação concluída.
Antrar

Para screbires ne l sítio, diç-mos quien sós. Ye ua beç — depuis quedas antrado.

ó