SENDIM EM LINHA SENDIN
← L Sagrado

Repuosta a preguntas - 01

amadeu · 27 de setembre de 2007 · CURSO DE MIRANDÉS de l SAL – 2º ANHO

Repuosta a preguntas - 01

Pregunta

Senhor porsor cumo l anho passado habie esta rubrica astanho tamin serie amportante.
You no
primeiro eisercício bi alhá " bento " scrito. Ua lhéngua stará siempre a eiboluir i a buscar cousas a outras lhénguas, i esta (Mirandés) eirá a buscar al Pertués.
Çculpai-me
mas you an mi casa nunca oubi dezir "l bento stá galhego, ou de baixo , ou de riba , ou fazie un bento ". Se you falasse assi, an modo de caçuada an casa lhougo me dirien se you era de Trabanca a falar assi, sien çprimor para Trabanca.

Bien sei que muita palabra destas se usán pala Raia , nun sei se este será l caso .
Mas queda assi splicado l porquei you digo porque quiero siempre falar a la moda de Sendin, i direi siempre aire (se ye assi que se scribe).

Çculpai-me que you an algues cousas nun puodo ceder .

abraços
zé mialito (25/09/2007)

Repuosta

1. Caro Jesé, yá mos coincemos destas andanças de las preguntas i repuostas i spero que cuntinemos amenudo este diálogo , que ye mui útele. I tu yá sabes que cuncordo cun todo l que dizes na question que pones, pus yá falemos de l assunto mais dua beç.

Ye berdade que an Sendin nunca se diç biento, mas siempre aire [ inda que an Sendin se use al menos un deribado de biento, que ye bentosa]. Mas biento tamien ye palabra mirandesa, pus l mirandés nun ye solo l que se fala an Sendin, i sei que sabes i cuncordas cun esso. I, mira bien Jesé, diç-se biento, i nó bento que esso quier dezir benezido [ quando you era garotico daban carolicos de pan bento na missa de demingo].

Deiqui tenemos de cuncluir que cada un debe de ousar l mirandés que daprendiu a falar , percipalmente ne l bocabulairo, cumo ye l causo de que stamos a falar . Assi, l percícpio que tengo benido a apuntar yue l seguinte : mássima bariadade na fala (i ne l bocabulairo, etc.) i ounidade na scrita. Defender i ousar la bariadade sendinesa que daprendiste Jesé, ye l que stá cierto. Todas las bariadades de l mirandés ténen la mesma balie i son mirandés cul mesmo dreito.

2. Bou eiqui a lhembrar l que screbi na licion nº 006, de l 1º anho , subre la ounidade de l i bariadade de l mirandés:

Percípios por que ten de se guiar la defénsia de l’ounidade i de la bariadade de l mirandés

  L’ounidade de la lhéngua mirandesa nun tira que se márquen bien las sues bariadades i las caratelísticas de cada ua deilhas. Ye bien sabido que se ua lhéngua nun respeita la sue bariaçon, las pessonas an que la sue bariadade nun ye respeitada zantréssan-se dessa lhéngua i esse ye l camino mais curto para acabar cula lhéngua.

L’ounidade i bariadade de qualquiera lhéngua dében de cumbinar-se por dous percípios fundamentales : ounidade de scrita, quier dezir, toda la giente debe de screbir de la mesma maneira ou cun mui pequeinha bariaçon; bariadade de fala , quier dezir, cada un debe de falar cumo daprendiu. Anton, pregúntan alguas pessonas, qual ye l mirandés berdadeiro, l sítio adonde se fala melhor l mirandés? La repuosta solo puode ser ua: an todos ls sítios se fala bien l mirandés, yá que l mirandés, cumo todas las lhénguas, ye l juntouro de todas las sues bariadades.

L’ounidade na scrita sufriu ua eiceçon perpuosta pula Purmeira Adenda a la Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa: premitiu, sien oubrigar, que ls sendineses podíran screbir cun -l- an percípio de palabra siempre que an outras bariadades de l mirandés se scribe cun -lh-. Yá atrás spliquemos bien esta situaçon.

L que you requemendo, Jesé, ye que baias alhá a ler essa licion toda , que ye clara i dá toda la rezon al que dizes.

3. Lhembro, Jesé, outro cachico de la licion 002 de l 1º anho an que se diç assi, subre la scrita puls sendineses:

Perguntaran ls sendineses: i cumo bamos a screbir? La 1ª Adenda a la Cumbençon Ourtográfica responde assi: se quejirdes podeis screbir solo cun l- an ampeço de palabra; mas tamien podeis screbir cun lh-, i esso nun ampide que na fala /lheitura dígades solo un –l. Por esta possiblidade tan simples ye coincer lhougo se stamos a ler un testo screbido por ua pessona de fala sendinesa, assi mantenendo ua çtinçon que muita giente prézia. Mas hai ua recomendaçon a fazer : se screbirmos solo cun l- an ampeço de palabra, cumben abisar ls leitores menos sabidos (i nun podemos squecer que l’anternete chega a todo l mundo ) que nun stamos a screbir an mirandés normatibo, mas an sendinés, para que nun cúiden que todo l mirandés ye assi. La mie recomendaçon ye que se ponga na fin de l testo un abiso assi ( ou aparecido):

Abiso:

Este testo , cunsante las regras de la Cumbençon Ourtográfica de la Léngua Mirandesa i de la sue Purmeira Adenda , stá solo screbido cun L- an ampeço de palabra, a la moda de l mirandés de Sendin.

Assi podemos mantener la çtinçon de l sendinés tamien na scrita, respeitamos la Cumbençon i nun anganhamos a naide.

Pula mie parte , tengo benido a screbir cada beç mais ls mius testos siempre cun lh- an ampeço de palabra i esso nun ampide que cada un leia a la sue moda . Assi se respeita un percípio fundamental que eisiste an todas las lhénguas: mássima ounidade na scrita i bariadade natural na fala . La scuolha queda cun cada pessona, çque respeite las regras que ponimos arriba .

Tengo bisto que you sou praticamente la solo pessona a ousar essa regra . Mas beio que tu , Jesé, la debies ousar pus stá de acuordo cul que tu defendes, i bien.

4. Claro stá, Jesé, que este ou qualquiera curso ten que ser dado para todas las bariadades de mirandés i tomando cumo base l mirandés central , que funciona cumo norma . Mas you sou sendinés i, claro stá, nun puodo deixar de tener esso an cuonta i nunca l scondo, seia na scrita seia na fala .

L’ourientaçon deste curso ye la seguinte , cumo sabes: defender la ounidade de l mirandés, mas pormobendo la mássima bariadade. Portanto , para cuncluir, solo tengo que agradecer la tue postura .

Cuntina assi, Jesé, que bás bien.

Amadeu Ferreira

27 de Setembre de 2007

144 besitas ne l sítio de anton

Ação concluída.
Antrar

Para screbires ne l sítio, diç-mos quien sós. Ye ua beç — depuis quedas antrado.

ó