Zde muito tiempo que l home pensou que la bida andaba ligada als quatro eilementos. Zde pul menos l anho (490-430 AC) que Empédocles ampeçou a studar ls quatro eilementos cumo splicaçon para l’antendimento de la naturaleza, hoije yá se saban muitas outras cousas i ls quatro eilementos yá nin sequiera son eilementos cimpres.
Ua repersentaçon d l AIRE
Puode parecer ua nuoba algo desaporpositada, mas nun ye tanto assi. L HOIJE tamien ten que falar doutras cousas que nun séian las de todos ls dies, porque na nuossa léngua ten que se falar de todo, para la anriquecer i para que las pessonas se ban dando cunta que neilha se puode falar de filosofie, de arte, de la ciência, de relegion, de todo…
Ua repersentaçon de la TIERRA
Al outilizar estas figuras ye porque las ancuntrei bien anteressantes i que todos ides aperciar. Ls quatro eilementos percipales, cumo inda hoije son cunsiderados i que fázen pensar muita giente, son l AIRE, la TIERRA, la AUGA i l FUOGO. Todos nós falamos neilhes i sabemos muita cousa de l que se diç. Cumo la chuba era tanta durante l die, habie giente que falaba an dilúbio.
La AUGA
Chobie mesmo muito
Habie quien dezie l dito: Dius mos libre de augas corrientes, de fuogos ardientes i lénguas de malas gientes. L die nun fui assi tan malo, mas fizo-me lembrar de l fuorça de ls eilementos i cuido que ye amportante falar eiqui neilhes. Ye la sue fuorça que cundiciona la bida. Ye solo ber las nuobas de todos ls dies ne l mundo.
L FUOGO
Mas dezie alhá, serien tan brabos se fússen cumas las graburas que ls reperséntan? Pus l home puode bibir de bien cun eilhes, zde que saba cumportar-se cun la naturaleza cumo ye la sue oubrigaçon, amando-la, respeitando-la, acarinhando-la i ls eilementos parecerán amorosos cumo las graburas.
E ste testo stá screbido cun l- an ampeço de palabra, a la moda de l mirandés de Sendin, cunsante la 1ª Adenda a la Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa.
