SENDIM EM LINHA SENDIN
← Crónicas de Amadeu Ferreira

Ua barraige que me naciu

Amadeu Ferreira · 22 de setembro de 2005

Un die, nun sei bien cumo, dei-me de cuonta que ls altemobles habien agarrado la strada. Apuis fúrun ls camenhones, largos cumo camboios i culas ruodras mais grandes que piedra de molino. Até l camboio, an beç de bagones de giente, arrastraba agora jotas sin fin, cun a modo uas cubas de fierro an riba chenas de cimiento. Fui assi, pula strada i pula linha de l camboio, que para mi todo ampeçou a demudar. Era la barraige, un nuobo mundo que passaba, sin chegar a parar, cumo se stubira de passaige para outro mundo. Carros, camenhones i camboios que me fazien arregalar ls uolhos i mos ponien als garoticos todos a fugir, a cuntar quien habie bisto un cun mais ruodras. De ls camenhones lougo ls Ouclídios mos cunquistórun ls uolhos, mas solo bien mais tarde bin a antender que l nome le benie de l’ampresa a que pertencien. Mas nada s’acumparaba als camenhones que lebában las trubinas, era esso que le chamában, que acupában la strada toda i lebában polícias atrás i alantre, chubidos nuas motas que se mos bolbien todas an rugido.

Quando las camenhonetas, cun scanhos de traba na parte de trás, ampeçórun a benir pul Sagrado to las manhanas, a meidie i a la tarchica, ende ye que me dei de cuonta que la barraige yá nun era solo l remolino que fazie de la strada ua manga para sorber carros, camenhones i camboios de cimiento. Era tamien giente que iba para alhá a la purmanhana cedo i benie a meia tarde. Ua giente que nun trabalhaba l die todo cumo ls outros, mas pegaba yá cun sol i soltaba inda cun sol. Passában ls dies i ls meses i siempre aqueilha giente toda a ir pa la Barraige. Bien grande obra habie de ser aqueilha, que nunca acababa! Até los habie que íban cun fatos de ls demingos, que bien stranho habie de ser aquel trabalho, ua cousa assi cumo l doutor i l beternário ou cumo ua beç habie bisto an Miranda. I oubie las cumbersas de ls mais bielhos, uns que bien le agradarie ua praça na barraige, outros que nada pagaba la pola que puli s’agarraba. Até habie a rapazicos que andában de pinches, a fazer mandiletes, que era un bun modo de daprender un oufício.

Un die éramos por ende ua dúzia culas mulas pa l Barrocal i yá naide pensaba an jogar a las scundidas ou andar puli a correr. Ua barraige era l que íbamos a fazer. Ua barraige? I cumo iba a tener coraige de preguntar l que era esso? Anton nun bie ls Ouclídios a passar na strada, nun bie las trubinas cun polícias atrás i alantre i las camenhonetas cun scanhos de traba a cargar i a çcargar giente ne l Sagrado? A horas de bolber para casa, quedaba ne l Barrocal ua strada de tierra, bien lisica, cun rebuoltas bien retrocidas cumo las berdadeiras. A soutordie yá nun me deixórun ir outra beç culas mulas pa l barrocal. Que pena tube de nun spurmentar l carrico que fazira cun tanta proua, ua carreta de linhas cun eilástico para dar cuorda i xabon para slubiar, puxando la caixica de sardinas anriba de dues rodricas de corcha cun palicos a fazer de scanhos de traba. L Barrocal quedou-me para siempre agarrado a aqueilha barraige ambentada por nós. Ye berdade que nun hai auga puli, mas para que percisaba d’auga la mie barraige?

Cul tiempo, afize-me a aquel mobimiento todo i la Barraige bolbiu-se ua cousa cumo las outras. Ne ls jogos yá nun cunseguie zafiar la belharda, ua de la mula ou las bacas a puxar al carro. Todo habie tornado al sou son. Até un die an que trés pousas de las campanas me traírun outra beç la Barraige, agora çfrente de la strada an la habie feito na mie cabeça.

- Quien se morriu? Dou trés pousas. Fui home.

- Fui l Alfredo que andaba na Barraige. Dízen que dou ua chimpa dua stada mais alta que l campanairo!

Quedei alhi a oubir ls tius a falar de la Barraige, ambaixo la baranda. Cuntabán de outros a que le habie passado l mesmo. Mas quedou-me firmada la cuonta dun a que ua piedra a bolar le lebara l cachaço. Un nubrineiro atarracaba inda mais las casicas de piedra i fazie-le las teilhas negras dun azul que reluzie. Anton la barraige tamien ten stadas mais altas que l campanairo?!, pensaba cumo quien habie çcubierto un segredo que todo mundo sabie menos you. I la barraige, que era ua strada guapa na mie cabeça, apagou-se-me de l pensar, cumo se l nubrineiro la houbira labado.

Nun tardou que las ties ampeçássen a abeixar la rue, la punta de l nariç a assomar-se de ls xales. Era la purmeira nuite de las trés an que s’iba a rezar l rosairo pul muorto. You tamien fui, cun mie mai, i quedei a la punta de l cabanhal. Inda nun habie benido l queixon, mas habie que rezar na mesma. Tapado cul xal de mie mai, acho que me deixei ambelesar. Alfredo abeixaba la rue cula manta castrada al ombro, fazendo-le la cabeça inda mais pequeinha i pipuda. Que le haberie feito a las oubeilhas quando fura pa la Barraige? Custaba-me a antender cumo fura a aparar a aqueilha stada tan alta d’adonde se chimpara. Solo se me lembraba de lo haber bisto sin la manta castrada quando fura a sacar la suorte. Agora yá nun mos tornaba a agarrar çprebenidos a jogar a ua de la mula i a saltar tapando l que staba drobado cula manta i dezindo «sete carrapuchete», nua risada que quaije le fazie zaparecer ls uolhos pequerrixos.

Quando spertei yá solo starien a belar ua dúzia de ties. La claridade que salie de las candeias d’azeite nin daba para ber quien éran, assi amouchadas ne ls xales. Quando tie Ana s’albantou a puxar las trocidas cul pubitador habie parado la reza.

- I dezien que la barraige iba a traier la luç, que nin íbamos a percisar de candeia… Almanechas!

Nun cheguei a saber quien habie falado, que mie mai lougo me puso l dedo ne l nariç a mandar-me calhar. Anton la barraige era para dar luç?! Acunchiguei-me mais pa l xal de mie mai i acunhei ls uolhos. Naide choraba, que naide inda habie bisto l muorto, i yá habien lebado la mai para andrento de casa. Al modo que spertaba la nuite, solo las candeias d’azeite cuntinában a belar l silenço.

A las uito i meia de la manhana, bi-la bien quando iba pa la scuola, alhá staba la camenhoneta ne l Sagrado cun todos ls scanhos chenos de giente, que outro yá habie acupado la praça de Alfredo.

22 de Setembre de 2005

Amadeu Ferreira

Abiso:

Este testo, cunsante las regras de la Cumbençon Ourtográfica de la Léngua Mirandesa i de la sue Purmeira Adenda, stá solo screbido cun L- an percípio de palabra, a la moda de l mirandés de Sendin.

Ação concluída.
Antrar

Para screbires ne l sítio, diç-mos quien sós. Ye ua beç — depuis quedas antrado.

ó