Oulibença i la muorte de las lénguas
Amadeu Ferreira · 5 de março de 2009
Stube l atrasado die 28 de Febreiro an Oulibença, adonde houbo uas palhestras subre lénguas de frunteira i an special subre l pertués oulibentino i la possiblidade de salbar essa léngua, eilhi minoritaira. La doutora Manuela Barros Ferreira falou de l mirandés i de l camino que ten benido a fazer ne ls redadeiros quinze anhos. Tal i qual cumo ls mirandeses, an Oulibença tamien ls pais deixórun de le ansinar pertués als filhos, ende por meios de l seclo XX, de modo que agora solo la giraçon mais bielha ye que inda fala essa léngua. L satado spanhol nunca le botou la mano i solo agora la Junta de Stremadura parece querer fazer algo, mas muita giente diç que yá nun ye possible salbar eilhi l pertués. L que you di(g)o subre estas cousas ye que nun hai que falar de la muorte, mas de la bida i de ber todo l que se puode fazer por eilha: se assi i todo se morrir, buono, seguiu l camino de todo l que ye houmano. Mas nós, que somos mortales, nun tenemos legitimidade para dezir que ua léngua se bai a morrer, quando la berdade ye que mos podemos morrer purmeiro que eilha, mas todo fazemos para que la nuossa bida dure mais un tempico. Muitos inda dízen que tal solo se cunsigue cun un ambestimiento arteficial na léngua, mas anton l que l stado spanhol fizo pul castelhano an Oulibença, esso nun ye arteficial? I se Oulibença passasse para Pertual, cuntinarien a dezir que l ambestimiento que ende se fazerie ne l pertués serie arteficial? L ambestimiento nua léngua nunca ye arteficial, mas ua necidade de anquelíbrio de l nuosso mundo i de denidade de las pessonas, mas esso poucos quieren saber, a nun ser pa la léngua de l Stado. Esso nun puode negar l mais amportante nestas cousas de las lénguas: l eissencial passa pul trabalho i ampeinho de ls falantes de cada léngua, yá que sien esso nun se bai a lado nanhun, por bien que se ambista.
amadeujf@gmail.com
Nota – Este testo nun usa lh- an ampeço de palabra tal cumo ye premitido pula 1ª Adenda a la Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa pa l mirandés de Sendin. L (g) nun se lei.