«Na Tierra duol
repartir la cúrtia eiternidade,
i solo ne l Eiterno çcoincido
l tiempo ye todo tou,
para poderes star solo.»
[«Entre os Âmagos», Obra Breve]
Fiama Hasse Pais Brandão, trasdonte a la nuitica, deixou de tener que repartir la cúrtia eiternidade. Antrou nessa dimenson an que l tiempo ye todo deilha. A nós deixou-mos bózios, agora cantantes, ne ls sous bersos:
«Ls mius poemas juntos i anteiros
son l miu sonido. L miu sprito
stá neilhes, nun stá na boca que ls sonou.
Fazer ls poemas, pula bida afuora,
ye agarrar an mius bózios apagados
para que quéden, cantantes, an papeles.»
[«O Sopro», Obra Breve]
Esses bersos que son un modo de star siempre a daprender la bida, suonhos que arrebéntan an palabras:
«Todos ls bersos son
fuorça de l suonho;
daprender outra beç la bida
gastada nua tierra perdida.»
[«Entre os âmagos», Obra Breve]
Culs sous bersos zancarambinou-mos las piedras, adonde l’auga bola nas manos que ábren ls beneiros, a deixar manar las palabras. Fui assi que ampeçou, an 1961, quando las sílabas se m’ancarambinában nun tiempo de scuolha de lhénguas:
«Auga quier dezir abe
se
la sílaba ye ua piedra ancarambinada
subre l anquelíbrio de ls uolhos
se
las palabras son pesadas de sangre
i znúdan oubjetos
se
la grandura deste aire ye un triángulo na auga
la grandura de l’abe ye un riu debagaroso
adonde
las manos sbarrúlhan ariestas
la palabra ampeça»
[«Grafia 1», Morfismos]
Cuntina l mundo a trocar las lhénguas i, subretodo, las unhas. Nó, nun biajamos cumo grous, yá que todo ambaixo l bolar mos agarra, mos prende i mos demuda. Mas podemos tornar siempre a essa tierra que dou ua lhéngua an que, fuora deilha, yá nun somos nós:
«Las biaiges apártan-mos de l passado.
Se solo biajássemos cumo grous,
sin recoincer las naciones ambaixo la
peitua de la nuossa arca,
se nun trocáramos las lhénguas i las
unhas
culs moradores de las nuobas giografies,
seriemos nós. Porque la lhéngua
ye cerrada i ansundable an cada criatura,
porque cada nacion ye l brício dua
lhéngua
i ls mius poemas noutra lhéngua nun son
mius.
Quando biajamos pul mundo nun sabe-
mos quien fumos.»
[«Os Grous», Cenas Vivas]
Al poner alguns de ls tous poemas noutra lhéngua, cumo tu dizes, ye cumo se fúran tamien nuossos. Tamien percisamos deilhes, fuorça para nuobos suonhos.
Oubrigado Fiama, até siempre.
21 de Janeiro de 2007
amadeuf@gmail.com