SENDIM EM LINHA SENDIN
← Lhéngua

POETAS DE L DOURO - António Maria Mourinho

amadeu · 22 de maio de 2006

POETAS DE L DOURO

8. António Maria Mourinho

Ye un poeta de Sendin (1917-1996) i ye l Douro que ende passa que trai andrento del. Fala cun suidades de runquidos que agora se le calhórun, desse riu que quedaba cun pouca auga ne l berano, aparecendo-se a un scaleto, i que angordaba ne l eimbierno cula auga barrenta. La fuorça cun que lo atráien las arribas i las faias ye tan grande que acumpara l tiempo de antigamente, an que andaba pulas arribas que lo «arrebátan als altos» i podie ancarnar n’alma «rija i frolida // de ls nebros i carrascales!...», cul tiempo d’agora, an que scribe, «Agora, pula preinada, // Anda mie alma penada...». La suidade i l delor ye tan fuorte que algo andrento del se morriu, «Deste tiempo assi ardido // Nada me queda, nien cinza».

Estes son bersos que António Mourinho screbiu quando era inda nuobo, mas yá cura an Dues Eigreijas. Mais abançado an eidade, yá acerca de l fin de sous dies, há de tornar al Douro, lembrando l que an pequeinho daprendiu cun sue mai, cun quien siempre bibiu (ber “O Romance cantado no Nordeste português”, in Literatura Popular Portuguesa. Teoria da Literatura Oral/Tradicional/Popular, ed. ACARTE, Fundação Calouste Gulbenkian, 1992, pp. 359-375): «Minha mãe, analfabeta, falecida em Janeiro de 1971, com 88 anos, formada na sua cultura oral, popular e tradicional muito rica e no seu mirandês puro...». Ende lembra tamien l tiempo an que «andando pelas brenhas e fraguedos das arribas do Douro, guardando e pascentando o gado, pela mesma época (1927-1930), juntamente com outros pastores cabreiros e zagalas do lado de cá e de lá, entre termos de Sendim de Miranda e do de Fermoselhe e de Pinilha (Zamora), cantávamos também em diálogo e em língua castelhana ...”. I cuntina: «Evidentemente que me ficaram na memória, estas como outras canções diferentes, tanto as letras como as melodias ouvidas e cantadas, desde os meus seis anos de idade, na aldeia de Sendim de Miranda e seu termo e das aldeias limítrofes da nossa.» Nun deixa dúbedas António Mourinho quanto a çclarar adonde quedaba la fuonte purmeira de l sou muito saber.

L poema que eiqui deixo, solo ne l cacho que mais ten a ber cul Douro, ye sacado de l libro Nuossa Alma i Nuossa Tierra.

Ah! Tiempo d’algun tiempo

(...)

Ah! Tiempo d’algun tiempo!...

- Sacundindo-me las guedeilhas,

Ls bientos puls fragaredos

Me querien chubir a las streilhas!...

Manhanas fuortes de Março!

- Cuorbos i águilas bolando,

Chubindo al cielo i boziando,

Adabinando mortaço,

Metien sous gritos an mi;...

Sues alas bolando a saltos,

M´arrebatában als altos,

A buscar maior beleza,

Bien longe desta torpeza!...

Fragaredos d’las arribas,

Smirrados d´ardiente sol

Robidos d´eimbernies bibas,

Para mie alma un crisol,

Tempreira de ls mius sentidos!...

Que souidades you tengo,

Douro treidor i magano,

De tou runquido tan sano,

Desse tou miedo tan terno,

Riu de scaleto no brano

Gordo i barrento n´eimbierno!...

Rigueiros i altas faias

Que rachestes las arribas,

Rachai-me l miu coraçon

Cumo bós an rachas bibas!...

Miu coraçon you l tomara

Spartiçado i acerjado

Cumo ua çuda maior,

Corrísen neilha a cachones

Rius de bertude i d´amor!

Toda mie alma drumida,

You la tomara picada,

Feita an fuolhas i ramales,

I neilha bisse ancarnada

To l’alma rija i frolida

De ls nebros i carrascales!...

Puls fragaredos mofosos,

Cun mie mantica de rastro

Mie alma andaba ne Cielo

I anton si que you era un astro!

- Agora, pula preinada,

Anda mie alma penada...

I mie alma yá nun sonha

Nien yá quier ir mais arriba;

Olha al redor andefrente

Tuntica i só meia biba.

Assi bibo parado,

Sien rir i sien chorar,

I pongo-m’a andar, a andar

Por un camino ampedrado...

Morrendo, assi, bou andando...

La bida se bai gastando,

I l’alma se bai molendo,

Nas horas que ban correndo

De l tiempo que bai bolando.

Deste tiempo assi ardido

Nada me queda, nien cinza,

Cundida d´algun calor,

Nien restros d´ardida flor.

Yá nun me beio a mi

Ne cielo de mie alma,

Só beio que morri

De deseios muorte calma!...

La scrita fui puosta al modo de la Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa por Amadeu Ferreira

Ação concluída.
Antrar

Para screbires ne l sítio, diç-mos quien sós. Ye ua beç — depuis quedas antrado.

ó